AI-recht

Kunstmatige intelligentie verandert hoe creatief werk wordt gemaakt, verspreid en beschermd. Makers zetten AI in bij het schrijven, componeren en ontwerpen. Tegelijk worden AI-modellen getraind op bestaand werk, soms zonder dat de makers er weet van hebben. En met deepfakes kan iemands gezicht of stem worden nagebootst op een manier die voor de betrokkene ingrijpend uitpakt.

Liaise adviseert makers, producenten, uitgevers en creatieve ondernemers over de juridische kant van AI. We kennen de sector en weten waar de vragen liggen die spelen zodra AI deel uitmaakt van hoe je werkt of van wat anderen met jouw werk doen.

Heb je direct juridisch advies nodig? Bel 020 675 88 21.

 

Waar AI-recht over gaat

AI-recht gaat over de juridische vragen die ontstaan bij het ontwikkelen en gebruiken van kunstmatige intelligentie. Wie mag een AI-systeem trainen op bestaand werk? Bij wie komen de rechten op het resultaat terecht? Wie is aansprakelijk als een AI-systeem iets fout doet? En wat mag er met iemands gezicht of stem? Die vragen raken het auteursrecht, het portretrecht en het privacyrecht, en ze worden steeds meer ook door de Europese AI-verordening beïnvloed.

Waarmee we je helpen

AI gebruiken bij je eigen werk
Steeds meer makers zetten AI in bij het maken van muziek, beeld, tekst of ontwerp. De juridische vraag is dan wie de rechten heeft op het resultaat. Werk dat volledig door een AI-systeem is gegenereerd, zonder creatieve inbreng van een mens, komt naar Nederlands recht in beginsel niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking. Gebruik je AI als hulpmiddel en maak je zelf de creatieve keuzes, dan kan er wel auteursrecht bij jou ontstaan. We adviseren je waar die grens ligt en hoe je je positie vastlegt. Zie ook auteursrecht.

Je werk dat door AI wordt gebruikt
AI-modellen worden getraind op grote hoeveelheden bestaand werk, en dat gebeurt niet altijd met toestemming. Als maker kun je je in bepaalde gevallen tegen dat gebruik verzetten door een voorbehoud te maken. Levert AI-output iets op dat sterk op jouw werk lijkt, dan kan er sprake zijn van inbreuk. We behandelen dit uitgebreider op onze pagina over AI en auteursrecht.

Deepfakes en nagemaakte stemmen
Met AI is het mogelijk om iemands gezicht of stem overtuigend na te bootsen. Voor degene die wordt nagemaakt kan dat ingrijpende gevolgen hebben, voor een bekende artiest maar ook voor een privépersoon. Portretrecht, privacyrecht en onrechtmatige publicatie kunnen elk een rol spelen, afhankelijk van hoe de deepfake wordt ingezet. We helpen je de verspreiding te stoppen en zo nodig juridische stappen te zetten. Zie ook portretrecht en onrechtmatige publicatie.

AI en persoonsgegevens
Verwerkt een AI-systeem persoonsgegevens, dan gelden de AVG-regels. Dat speelt als een model wordt getraind op gegevens van personen, of als een systeem automatisch over mensen beslist, bij een kredietbeoordeling of een sollicitatieprocedure. We adviseren over de privacykant van AI en werken daartoe samen met onze privacypraktijk. Zie privacy.

Aansprakelijkheid en contracten
Gaat er iets mis met een AI-systeem, dan is de vraag wie daarvoor opdraait. We helpen je die verantwoordelijkheid vooraf contractueel te beleggen, bij de leverancier, de opdrachtgever of de afnemer. Zie ook IT-recht.

De AI-verordening
De Europese AI-verordening stelt eisen aan het ontwikkelen en gebruiken van AI. Hoe risicovoller een toepassing, hoe zwaarder de verplichtingen. We helpen je bepalen of de verordening op jou van toepassing is en wat dat betekent.

De AI-verordening in het kort

De Europese AI-verordening trad op 1 augustus 2024 in werking. De verplichtingen gelden niet allemaal tegelijk. Vanaf 2 februari 2025 zijn de meest risicovolle AI-toepassingen verboden. Op diezelfde datum werd het ook verplicht om medewerkers voldoende kennis over AI bij te brengen. Aanbieders van grote AI-modellen vallen onder de verordening vanaf 2 augustus 2025. De strengere eisen voor hoog-risico AI-systemen volgen op 2 augustus 2026. Voor bepaalde grootschalige systemen loopt die termijn door tot 2 augustus 2027.

Creatieve toepassingen vallen zelden in de zwaarste risicocategorieën. Toch zijn er ook dan verplichtingen. Zo moet kenbaar zijn wanneer mensen met een AI-systeem communiceren, en wanneer beeld, geluid of tekst door AI tot stand is gekomen. Aanbieders van grote AI-modellen moeten daarnaast openheid geven over het materiaal waarop ze trainen wat handhaving van auteursrechten op termijn toegankelijker maakt.

Bij wie de verordening van toepassing is en wat dat in de praktijk vraagt hangt af van je rol en het type AI dat je gebruikt of aanbiedt. We brengen dat voor je in kaart.

AI-recht en de creatieve praktijk

AI-vragen staan zelden op zichzelf. Ze raken het auteursrecht als het gaat om de rechten op wat AI maakt of gebruikt, het portretrecht als het om deepfakes gaat, het privacyrecht als persoonsgegevens in het spel zijn, en het contractenrecht als de aansprakelijkheid moet worden verdeeld. Liaise werkt dagelijks in die rechtsgebieden, voor cliënten in de creatieve en media-industrie. Je krijgt advies dat past bij hoe de sector in elkaar zit en bij wat er concreet van je gevraagd wordt.

Heb je een vraag over AI en je werk, word je geconfronteerd met een deepfake of ongeoorloofd gebruik van wat je hebt gemaakt? Neem contact op en je krijgt binnen één werkdag antwoord.

 

Alle rechtsgebieden