Bedrijfsgeheimen van je modemerk of studio: wat de wet beschermt en wat je zelf regelt

Je tech packs, patronen en leverancierslijst kunnen een bedrijfsgeheim zijn, maar alleen als je ze aantoonbaar geheim houdt. Wat de wet vraagt en wat je doet als iemand met je informatie vertrekt.

Een modemerk of designstudio onderscheidt zich maar voor een deel met wat er in de winkel hangt. Een ander deel ziet alleen je eigen team: tech packs, patronen, kostprijzen en de ateliers en fabrieken waarmee je werkt. Die informatie kun je niet als merk of model laten inschrijven. Ze kan wel beschermd zijn als bedrijfsgeheim, maar alleen als je zelf iets doet om haar geheim te houden. Vaak blijkt pas of dat genoeg was als iemand vertrekt en je informatie meeneemt.

Informatie is een bedrijfsgeheim in de zin van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen als ze niet algemeen bekend is in de branche, handelswaarde heeft omdat ze geheim is en door degene die erover beschikt aan redelijke maatregelen is onderworpen om haar geheim te houden (artikel 1). Die laatste voorwaarde vraagt iets van jou. Ook als je zelf iemand aanneemt die bij een ander merk werkte, speelt deze wet.

Wil je je bedrijfsgeheimen vastleggen of is er al informatie weg? Bel 020 675 88 21 of neem contact op.

Wat in een modemerk of designstudio een bedrijfsgeheim kan zijn

Een tech pack bevat alles wat een fabriek nodig heeft om een model te maken, tot de leverancierscode van de knoop. Daarnaast kunnen de gradering van je patronen, je kostprijzen en marges, een verfrecept dat je met een atelier ontwikkelde en de lijst met boetieks en hun condities bedrijfsgeheimen zijn. Ook de collectie voor volgend seizoen hoort erbij, zolang die niet gelanceerd is.

Bescherming is ook mogelijk als losse onderdelen ergens te vinden zijn, omdat de wet ook kijkt naar de juiste samenstelling en ordening van de informatie (artikel 1 onder a). Iedereen kan opzoeken welke fabrieken breigoed maken. Alleen jij weet welke daarvan jouw kwaliteit haalt, tegen welke prijs en vanaf welke afname.

Een jas in de winkel is geen geheim meer. Een concurrent mag die kopen, lostornen en er het patroon uit afleiden. Voor de wet op bedrijfsgeheimen is dat geen onrechtmatig verkrijgen, omdat iedereen een product dat te koop is mag onderzoeken en demonteren (artikel 3 lid 1 onder b). Het ontwerp zelf kan wel beschermd zijn door het auteursrecht of het modelrecht. Bij kledingontwerp beschermen lees je hoe dat werkt en wanneer een ontwerp als openbaar geldt.

Redelijke maatregelen volgens de Wet bescherming bedrijfsgeheimen

De wet geldt sinds 23 oktober 2018 en is de Nederlandse uitwerking van de Europese richtlijn bedrijfsgeheimen. De wet zegt niet welke maatregelen redelijk zijn, alleen dat het afhangt van de omstandigheden. De memorie van toelichting noemt als voorbeelden geheimhoudingsclausules in handelscontracten en arbeidsovereenkomsten, toegang die beperkt blijft tot sleutelfiguren en technische beveiliging zoals versleuteling (Kamerstukken II 2017/18, 34 821, nr. 3).

Een kleine studio hoeft niet te werken als een multinational. Je moet wel kunnen laten zien dat je verschil maakt tussen wat iedereen mag zien en wat niet. Zet tech packs en kostprijzen in een map waar alleen ontwerp en productie bij kunnen en markeer ze als vertrouwelijk. Een fabriek krijgt de gegevens die nodig zijn voor haar order, niet je hele kostprijsberekening. Trek de toegang in op de dag dat iemand vertrekt.

De rechtbank Limburg liet in 2021 zien hoe het misgaat, in de zaak van een ontwerper van handgemaakte tegels die eruitzien als oude kerk- en kasteelstenen (Rb. Limburg 30 juni 2021, C/03/260801 / HA ZA 19-107). Zijn voormalige exclusieve distributeur was zelf vrijwel dezelfde tegels gaan maken. De ontwerper had de distributeur meer dan eens een conceptcontract met een geheimhoudingsbeding gestuurd, maar geen daarvan was getekend. Ook zijn herhaalde opmerking tijdens de samenwerking dat het productieproces geheim moest blijven leverde geen afspraak op, omdat uit eenzijdige mededelingen geen wilsovereenstemming volgt (r.o. 4.10.1). Voor de periode na de invoering van de wet zag de rechtbank evenmin redelijke maatregelen. Terrein en productiehal werden niet bewaakt en met de medewerkers was over geheimhouding niets geregeld behalve een algemeen beding in hun arbeidsovereenkomst (r.o. 4.17). Alle vorderingen werden afgewezen.

Is het wel een bedrijfsgeheim, dan blijven je maatregelen meetellen. Bij de beslissing over een verbod weegt de rechter onder meer mee wat je zelf hebt gedaan om het geheim te beschermen (artikel 7 lid 1 onder b).

Je tech pack delen met een fabriek of atelier

Zonder tech pack kan een fabriek niets maken, dus delen is onvermijdelijk. Dat kost je het geheim niet, zolang je de fabriek aan geheimhouding bindt. Het gerechtshof Amsterdam oordeelde in 2020 dat een vervoerder genoeg had gedaan om zijn ritgegevens geheim te houden, omdat die de gegevens alleen aan zijn opdrachtgever gaf, daar geheimhouding had bedongen en een gemeente die de gegevens wilde hebben herhaaldelijk op het vertrouwelijke karakter wees (ECLI:NL:GHAMS:2020:3102, r.o. 3.13). Het ging om feiten uit 2015, van voor de wet, maar het hof beoordeelde wel of de gegevens geheim waren, handelswaarde hadden en voldoende waren beschermd.

Leg in een geheimhoudingsbeding met een fabriek of atelier vast welke informatie vertrouwelijk is en dat die alleen voor jouw orders gebruikt mag worden. Spreek ook af dat patronen en bestanden terugkomen of worden vernietigd als de samenwerking stopt. Zet er daarnaast in dat de geheimhouding na het einde doorloopt.

Gebruikt de fabriek je patronen toch voor een ander label, dan handelt ze in strijd met de afspraak dat ze je informatie alleen voor jouw orders mag gebruiken. Dat is onrechtmatig gebruik van je bedrijfsgeheim (artikel 2 lid 2 onder c). Een verbod kan dan ook gelden voor de kleding die met je informatie is gemaakt. Dat geldt ook tegenover het merk of de winkel die de kleding verkoopt, als die wist of had moeten weten dat je bedrijfsgeheim onrechtmatig werd gebruikt (artikel 2 lid 4). Ontwikkel je met de fabriek iets nieuws, zoals een materiaal of een techniek, dan lees je bij de R&D-overeenkomst wat je in de geheimhoudingsovereenkomst regelt en wie eigenaar wordt van het resultaat.

Een ontwerper of freelancer die vertrekt met patronen of klantgegevens

Je ontwerpers kennen je patronen, je leveranciers en vaak ook je klanten. Voor een freelancer die aan je collectie meewerkte, geldt hetzelfde. Je afspraken bepalen voor een groot deel wat ze daarvan bij een volgend merk mogen gebruiken. Een freelancer is niet in dienst, dus leg de geheimhouding vast in de opdracht zelf.

Gebruikt iemand je informatie in strijd met zo’n afspraak, dan is dat onrechtmatig (artikel 2 lid 2 onder b). Kopieert een medewerker zonder toestemming bestanden waar die geen toegang toe hoorde te hebben, dan is het verkrijgen zelf al onrechtmatig (artikel 2 lid 1 onder a).

Regel het vertrek voordat de laatste werkdag voorbij is. Vraag laptops, schetsboeken en samples terug, sluit de toegang tot gedeelde mappen en leveranciersportalen af en laat schriftelijk bevestigen dat er geen kopieën achterblijven. Over de rechten op de ontwerpen zelf gaat het artikel over werkgeversauteursrecht in de mode.

Klantgegevens bij een afnemer, agent of oud-partner

Ook een zakenpartner mag informatie uit de samenwerking niet zomaar meenemen. Meubelgroothandel Eichholtz stapte in 2019 naar de voorzieningenrechter in Den Haag tegen een voormalige afnemer. Die had een klantenlijst van Eichholtz gekregen van een (voormalig) medewerker en mailde de klanten van Eichholtz met eigen aanbiedingen. De afnemer betwistte niet dat de lijst een bedrijfsgeheim was, maar zei niet te hebben beseft dat het om vertrouwelijke informatie ging. Volgens de rechter had de afnemer moeten begrijpen dat gegevens uit de handelsrelatie alleen binnen die relatie gebruikt mochten worden (ECLI:NL:RBDHA:2019:13821, r.o. 4.24).

Binnen 24 uur moest de afnemer stoppen met het benaderen van die klanten, op straffe van een dwangsom van € 1.000 per overtreding of per dag, tot maximaal € 50.000. Hij moest ook opgeven hoe en via wie hij aan de gegevens was gekomen. In hetzelfde vonnis kreeg Eichholtz verboden op grond van haar modelrechten en auteursrechten op meubels, zodat de bedrijfsgeheimen en de ontwerprechten in één procedure werden afgehandeld.

Werkt een handelsagent of showroom met jouw klantgegevens, spreek dan af wat er met die lijsten gebeurt als de samenwerking eindigt. Bij van agent of showroom wisselen lees je wat de oude agent dan overdraagt. Begin je met een ander label of een maker iets nieuws, leg dan in de samenwerkingsovereenkomst vast wat ieder na afloop mag blijven gebruiken.

Neem je zelf een ontwerper of verkoper aan die van een concurrent komt, vraag dan uitdrukkelijk om geen bestanden, patronen of klantlijsten van de vorige werkgever mee te nemen. Gebruik je zulke informatie terwijl je wist of had moeten weten dat ze onrechtmatig bij je terechtkwam, dan handel je zelf ook onrechtmatig (artikel 2 lid 3).

Optreden als je ontwerpinformatie of klantgegevens zijn uitgelekt

Bij een lek telt tijd. In kort geding kan de voorzieningenrechter het gebruik of de openbaarmaking van je bedrijfsgeheim verbieden, net als het maken en verkopen van producten die met je informatie tot stand kwamen (artikel 5 lid 1). Je kunt ook beslag laten leggen op die producten (artikel 5 lid 2).

In een bodemprocedure kan de rechter daarnaast bevelen de producten terug te roepen of te vernietigen en bestanden met je geheim te vernietigen of aan jou af te geven (artikel 6). Wist de ander of had die moeten weten dat het gebruik onrechtmatig was, dan kun je ook schadevergoeding vorderen, in passende gevallen als vast bedrag (artikel 8).

Wil je procederen, dan moet je het geheim aan de rechter uitleggen. Op verzoek kan de rechter die informatie als vertrouwelijk aanmerken. Partijen, advocaten, getuigen en deskundigen mogen haar dan buiten de procedure niet gebruiken of openbaar maken, ook niet nadat de zaak is afgelopen (artikel 1019ib Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering).

Advies over geheimhouding in je merk of studio

We lopen met je na welke informatie in je studio een bedrijfsgeheim kan zijn en of je maatregelen daarbij passen. Voor je fabrieken, ateliers en freelancers schrijven we de geheimhoudingsbedingen. Ook regelen we wat er gebeurt als iemand vertrekt. Is er al informatie weg, dan zoeken we uit wat je kunt vorderen en tegen wie.

Wil je je bedrijfsgeheimen beter vastleggen of gebruikt een ander je informatie? Neem contact op of bel 020 675 88 21.