Van agent of showroom wisselen als modemerk

Groeit je merk, dan past de handelsagent van het eerste uur soms niet meer bij de plannen. Een showroom met een groter netwerk biedt zich aan, of je wilt de verkoop in een land voortaan zelf doen. Wil je daarom van agent of showroom wisselen, dan gelden regels die bepalen wanneer de nieuwe agent mag beginnen en wat het afscheid van de oude kost.

Een nieuwe agent is in een week aangesteld, maar van de oude ben je pas af als de opzegtermijn voorbij is. Tot die dag beschermt de wet de vertrekkende handelsagent. Laat je de oude en de nieuwe agent in die maanden door elkaar lopen, dan betaal je over dezelfde orders twee keer provisie. Ben je zelf de agent die wordt vervangen, dan lees je hier welke rechten je in die periode houdt.

Wil je van agent of showroom wisselen of ben je de agent die plaats moet maken? Bel 020 675 88 21 of neem contact op.

Wanneer een agentuurovereenkomst eindigt na een opzegging

Zeg je een agentuurovereenkomst voor onbepaalde tijd op, dan blijft de oude agent je agent tot de opzegtermijn voorbij is. De lengte van die termijn hangt af van wat jullie hebben afgesproken en van de looptijd; de wettelijke termijnen staan bij de agentuurovereenkomst.

Reken het moment van wisselen daarom terug vanaf de einddatum. Zeg je op 10 november op bij een agent met wie je vijf jaar werkt en staat er niets over de termijn in het contract, dan geldt vijf maanden, gerekend tegen het einde van een kalendermaand (artikel 7:437 lid 1 en 3 BW). De agentuur loopt dan tot en met 30 april. De hele verkoopronde voor de wintercollectie valt nog binnen de oude agentuur.

Heb je een contract voor bepaalde tijd, kijk dan naar de einddatum. Zetten jullie de samenwerking daarna gewoon voort, dan loopt die voor onbepaalde tijd door op dezelfde voorwaarden (artikel 7:436 BW) en moet je alsnog opzeggen.

Een nieuwe agent of showroom laten beginnen tijdens de opzegtermijn

Zolang de opzegtermijn loopt, is het gebied nog van de oude agent. Heeft die een gebied of een klantenkring toegewezen gekregen, dan krijgt die provisie over elke order van een klant uit dat gebied die in die periode tot stand komt, ook als de nieuwe showroom of je eigen verkoopteam het werk deed (artikel 7:431 lid 1 onder c BW). Dat ligt alleen anders als jullie uitdrukkelijk hebben afgesproken dat de oude agent daar geen alleenrecht heeft.

Laat je de nieuwe showroom dus al in maart de winterorders schrijven, dan betaal je beide agenten. De nieuwe op grond van het nieuwe contract, de oude op grond van de wet. Ben je zelf de agent die wordt vervangen, dan heb je recht op een maandelijkse opgave van de provisie, met de gegevens waarop die berekening berust, en mag je de bewijsstukken inzien (artikel 7:433 BW). Zo zie je ook welke orders uit jouw gebied na de opzegging binnenkwamen.

Wil je eerder af, spreek dan met de oude agent een eerdere einddatum af. Kort je de termijn eenzijdig in zonder dringende reden, dan kan de agent schadevergoeding vragen (artikel 7:439 lid 1 BW). Je verliest bovendien het concurrentiebeding, waardoor de oude agent de dag na het einde voor een concurrent op pad mag (artikel 7:443 lid 3 BW). Stemt de agent wel in met de eerdere einddatum, dan gelden die twee gevolgen niet.

Provisie over orders die de oude agent heeft voorbereid

Ook na de einddatum kan een order je nog provisie voor de oude agent kosten. Dat geldt voor een order die vooral te danken is aan wat de agent tijdens de samenwerking deed en die binnen een redelijke termijn na het einde wordt gesloten. Hetzelfde geldt voor een bestelling die jij of de agent nog vóór de einddatum ontving (artikel 7:431 lid 2 BW). Van die regel kun je in het contract niet afwijken (artikel 7:445 lid 1 BW).

Denk aan een boetiek die in april met de oude agent de winterorder doorsprak en die in mei bij de nieuwe showroom plaatst. De nieuwe agent krijgt over zo’n order in beginsel geen provisie, tenzij het billijk is dat beide agenten die delen (artikel 7:431 lid 3 BW). Dat beschermt je tegen dubbel betalen, maar alleen zolang je met de nieuwe agent niets anders afspreekt. Belooft het nieuwe contract provisie over elke order in het gebied vanaf de eerste dag, dan betaal je over dezelfde boetiek twee keer.

De wet zegt niet wat een redelijke termijn is. Leg in het contract met de nieuwe agent daarom vast hoe orders uit de overgangsmaanden worden verdeeld.

De klantenvergoeding als je de agent vervangt

Vervang je een agent die je merk in een gebied heeft opgebouwd, dan is de klantenvergoeding vaak de grootste post. Bij de berekening telt ook de provisie mee die de agent zou hebben verdiend over toekomstige orders van klanten die de agent heeft aangebracht of bij wie de agent de omzet flink heeft vergroot (HvJ EU 23 maart 2023, C-574/21, QT/O2 Czech Republic). Hoe beter de agent het gebied heeft opgebouwd, hoe duurder de overstap. Het maximum blijft de beloning van één jaar (artikel 7:442 lid 2 BW).

Draagt de agent met jouw instemming de agentuur over aan een opvolger, dan hoef jij geen klantenvergoeding te betalen (artikel 7:442 lid 4 onder c BW). De opvolger neemt dan de rechten en verplichtingen uit het bestaande contract over. De twee agenten regelen onderling wat de opvolger daarvoor betaalt.

Een schikking met de vertrekkende handelsagent: sluit die niet te vroeg

Het ligt voor de hand de klantenvergoeding meteen bij de opzegging af te kopen, zodat er een streep onder staat voordat de nieuwe agent begint. Het Hof van Justitie van de EU besliste in april 2026 dat een agentuurovereenkomst pas eindigt als de opzegtermijn is verstreken, niet al als de agent van de opzegging hoort (HvJ EU 23 april 2026, C-204/25, Kempen Advies Beerse). In die Belgische zaak had een bank drie agentuurovereenkomsten opgezegd en ruim drie maanden later met de agenten een akkoord gesloten over alle vergoedingen. De agenten vonden dat het akkoord onder druk tot stand was gekomen en stapten naar de rechter. Het Hof wees erop dat de agent tijdens de opzegtermijn nog voor de principaal werkt en van de provisie afhankelijk blijft.

De Nederlandse regels komen uit dezelfde Europese richtlijn. Zolang de overeenkomst loopt, kun je ook hier niets over de klantenvergoeding afspreken wat de agent minder geeft dan de wet (artikel 7:445 lid 2 BW). Wij gaan er daarom van uit dat de agent niet gebonden is aan een schikking uit de opzegtermijn, voor zover die daardoor minder krijgt dan de wet toekent. Spreek de regeling dus af na de einddatum of zorg dat de agent er niet minder door krijgt dan artikel 7:442 BW geeft.

Ben je zelf de agent, dan telt de termijn van een jaar om je klantenvergoeding te claimen vanaf het einde van de overeenkomst (artikel 7:442 lid 3 BW). Dat is de laatste dag van de opzegtermijn, niet de dag van de opzegbrief.

Klantgegevens, samples en lopende orders bij het afscheid van een showroom

Leg in de afspraak over de einddatum ook vast wat de oude agent overdraagt en wanneer. Denk aan de lijst met boetieks en contactpersonen, de openstaande orders en de collectiesamples. De nieuwe showroom heeft de samples nodig voor de volgende verkoopronde en het orderoverzicht om te weten welke boetiek wat bestelde.

Spreek ook af wanneer de nieuwe agent de boetieks mag benaderen. Doet die dat al tijdens de opzegtermijn, dan loop je tegen de provisieregels hierboven aan.

Een handelsagent in een ander land vervangen

Werkt je agent vanuit een ander EU-land, dan gelden daar regels uit dezelfde richtlijn, maar niet altijd dezelfde termijnen. In België loopt de minimale opzegtermijn op met een maand per begonnen jaar, tot zes maanden (artikel X.16 Wetboek van economisch recht). Kijk daarom eerst welk recht jullie in het contract hebben gekozen voordat je een opzegbrief stuurt.

Overweeg je in plaats van een nieuwe agent een distributeur, lees dan eerst over de distributieovereenkomst. Een distributeur koopt je collectie zelf in. Het afscheid verloopt daarom volgens andere regels.

Advies bij het wisselen van agent of showroom

We zetten voor je op een rij wanneer de oude agentuur eindigt, welke orders nog provisie opleveren en wat een klantenvergoeding ongeveer kost. Dat doen we voordat je de nieuwe agent laat tekenen, zodat beide contracten op elkaar aansluiten. Ben je zelf de agent die wordt vervangen, dan rekenen we na wat je toekomt.

Wil je van agent of showroom wisselen? Neem contact op of bel 020 675 88 21.