Shop-in-shop-overeenkomst
Een warenhuis biedt je label twintig vierkante meter op de eerste verdieping, met je eigen rekken en je naam boven de afdeling. Afrekenen gaat via de kassa van het warenhuis, dat daar een percentage van de omzet voor inhoudt. Het contract beslist later wie die plek mag opzeggen en wie de schade draagt als het warenhuis omvalt. Het beslist ook of het geld uit de kassa ooit bij jou aankomt.
Een shop-in-shop-overeenkomst is de overeenkomst waarin een winkel of warenhuis een merk een eigen plek in de verkoopruimte geeft, waarbij een vaste, afgebakende ruimte tegen betaling als huur van winkelruimte kan gelden met de huurbescherming van artikel 7:290 en verder BW. Het merk kan dan niet zomaar worden weggestuurd. Het warenhuis zit daardoor soms jaren langer vast dan het contract doet vermoeden.
Krijg je een shop-in-shop aangeboden of wil je zelf een merk in je winkel onderbrengen? Bel 020 675 88 21 of neem contact op. Je krijgt binnen één werkdag antwoord.
Drie vormen van een shop-in-shop: inkoop, consignatie of een eigen verkoopruimte
Twee hoeken in hetzelfde warenhuis kunnen er gelijk uitzien en toch op heel verschillende contracten rusten. Het verschil zit in de vraag van wie de kleding is tot een klant haar afrekent.
Bij inkoop koopt het warenhuis je collectie, betaalt je factuur en verkoopt de stukken op eigen naam in de hoek die voor jouw merk is ingericht. Juridisch ben je dan leverancier. In je verkoopvoorwaarden regel je met een eigendomsvoorbehoud wat er gebeurt als het warenhuis niet betaalt. Daarnaast betaal je het warenhuis soms een vaste bijdrage voor de plek.
Bij consignatie blijft de collectie van jou tot een klant haar koopt. Voor een nieuw label is dat de makkelijkste ingang, omdat het warenhuis geen voorraad hoeft te kopen.
Meer over verkoop in consignatie →
In de derde vorm krijg je een eigen stuk vloer. Je zet er je eigen voorraad neer en beslist zelf of er een eigen verkoper staat. Het warenhuis krijgt daarvoor een vaste vergoeding, een percentage van je omzet of een combinatie van beide. In de mode heet die vorm ook wel vendor managed inventory. Juist bij dit omzetmodel rijst de vraag of je eigenlijk een huurder bent. Mengvormen komen ook voor, zoals een collectie in consignatie op een vaste plek waarvoor je los betaalt.
Wanneer een shop-in-shop huur van winkelruimte is
Krijg je tegen betaling een vaste, afgebakende plek in het warenhuis, dan lijkt de overeenkomst al snel op huur. De wet vraagt daarvoor niet meer dan dat een zaak of een gedeelte daarvan in gebruik wordt gegeven tegen een tegenprestatie (artikel 7:201 lid 1 BW). Ook een percentage van je omzet kan zo’n tegenprestatie zijn. Is die plek volgens het contract bestemd voor verkoop aan klanten die er binnenlopen, dan gaat het om bedrijfsruimte in de zin van artikel 7:290 lid 2 onder a BW.
De naam boven het contract maakt daarbij weinig uit. In de Bijenkorf in Den Haag zat sinds 1995 een kapsalon op basis van wat partijen een exploitatieovereenkomst noemden. De kantonrechter behandelde die als huurovereenkomst. In 2007 wilden partijen de huurbescherming bij beëindiging helemaal uitsluiten en de opzegtermijn terugbrengen van twaalf naar zes maanden. Daarvoor vroegen ze samen goedkeuring. De kantonrechter weigerde. Na ruim tien jaar samenwerking zag de rechter geen goede reden om de salon bij voorbaat de kans te ontnemen een opzegging te laten toetsen (ECLI:NL:RBSGR:2007:BB3026).
Is het huur van zulke bedrijfsruimte, dan geldt de overeenkomst in beginsel voor vijf jaar en wordt ze daarna van rechtswege met vijf jaar verlengd (artikel 7:292 BW). Opzeggen kan alleen tegen het einde van zo’n termijn, bij deurwaardersexploot of aangetekende brief, met een opzegtermijn van ten minste een jaar (artikel 7:293 BW). Een beding dat daar ten nadele van het merk van afwijkt, kan worden vernietigd (artikel 7:291 leden 1 en 2 BW). Voor een shop-in-shop van twee jaar of korter gelden deze regels over duur en opzegging niet (artikel 7:301 lid 1 BW).
Wil het warenhuis die bescherming niet geven, dan kan een van beide partijen de afwijkende bedingen ter goedkeuring aan de kantonrechter voorleggen. Die keurt ze alleen goed als ze de rechten van het merk niet wezenlijk aantasten of als het merk tegenover het warenhuis zo sterk staat dat het die bescherming redelijkerwijs niet nodig heeft (artikel 7:291 lid 3 BW). Een vaste ruimte met eigen wanden wijst eerder op huur dan een plek die het warenhuis per seizoen kan verschuiven. Bij huurrecht lees je meer over de huur van winkelruimte.
Onderhuur als het warenhuis zelf het pand huurt
Is je shop-in-shop huur en huurt het warenhuis zelf het pand, dan ben jij onderhuurder. Een huurder mag het gehuurde in beginsel aan een ander in gebruik geven, tenzij die moest aannemen dat de verhuurder daar redelijke bezwaren tegen zou hebben (artikel 7:221 BW). Het huurcontract van het warenhuis kan daar een eigen regeling over bevatten. Vraag daarom of de eigenaar van het pand met jouw shop-in-shop heeft ingestemd.
Jouw plek hangt bovendien aan de huur van het warenhuis. Eindigt die huur en stelt de rechter op vordering van de eigenaar een datum voor de ontruiming vast, dan eindigt jouw onderhuur op diezelfde datum (artikel 7:306 lid 1 BW). Laat je dus vertellen tot wanneer het warenhuis het pand huurt. Licht het warenhuis je daar niet of niet juist over in, of waakt het bij het einde van de eigen huur onvoldoende voor jouw belangen, dan moet het je schade vergoeden (artikel 7:306 lid 2 BW).
Gaat het warenhuis failliet, dan kunnen de curator en de verhuurder van het pand de huur van het warenhuis tussentijds opzeggen. Een opzegtermijn van drie maanden is dan in elk geval voldoende (artikel 39 Faillissementswet). Ook als jouw eigen shop-in-shop-overeenkomst nog jaren loopt, moet je er dan rekening mee houden dat je binnen een paar maanden een nieuwe plek nodig hebt.
Afrekenen via de kassa van het warenhuis
In het omzetmodel en bij consignatie betaalt de klant aan de kassa van het warenhuis. Het warenhuis draagt dat geld later aan jou af, na aftrek van het eigen percentage. Tot die afdracht heb je alleen een vordering op het warenhuis. Gaat het warenhuis failliet, dan meld je die vordering bij de curator en sta je in de rij met de andere gewone schuldeisers.
Laat je wekelijks afrekenen, dan staat er bij een faillissement hooguit een week omzet uit in plaats van een maand. Leg ook vast dat je de kassagegevens van jouw artikelen kunt inzien en wie de kortingsacties van het warenhuis betaalt. Een actie van twintig procent op alles kost je anders marge waar je nooit voor hebt getekend. Spreek daarnaast af hoe retouren en ruilingen worden verrekend, zeker als een klant iets terugbrengt bij een andere vestiging.
Je rekken en inrichting bij een faillissement of bodembeslag
De wanden, rekken en schermen in je shop-in-shop heb je zelf laten maken. Leg vast dat ze van jou blijven en voeg een lijst met foto’s bij het contract, zodat een curator ze bij een faillissement apart kan houden.
Dan is er nog de Belastingdienst. Voor onder meer naheffingen in de loonbelasting en de omzetbelasting van het warenhuis mag de Belastingdienst beslag leggen op inrichting die zich op de bodem van het warenhuis bevindt, ook als die van een ander is. Als eigenaar kun je je daar niet tegen verzetten (artikel 22 lid 3 Invorderingswet 1990). Volgens het eigen beleid ontziet de Belastingdienst zaken die zowel juridisch als economisch in overwegende mate van een ander zijn (Leidraad Invordering 2008, onderdeel 22.9.1). Geef je je rekken in bruikleen en blijft het risico van waardevermindering bij jou, dan valt dat daar in beginsel onder. Rekken die je tegen betaling onder eigendomsvoorbehoud levert, noemt de leidraad juist als voorbeeld van zaken die niet worden ontzien. Bruikleen helpt evenmin als het warenhuis zich daarnaast tegenover jou heeft verplicht een minimum aan collectie af te nemen. Koppel de shop-in-shop dus niet aan zo’n afnameverplichting als je de inrichting in bruikleen geeft.
Je merknaam en je campagnebeelden hangen in de shop-in-shop ook aan de muur. Spreek af dat het warenhuis ze alleen voor jouw shop-in-shop gebruikt en dat het gebruik stopt als de samenwerking eindigt.
Wie er verkoopt en welke merken naast je mogen hangen
Zet je een eigen verkoper in het warenhuis, dan blijf jij de werkgever. Het warenhuis wil wel dat die verkoper zich aan de huisregels houdt, van openingstijden tot de manier waarop klanten bij de centrale kassa worden geholpen. Leg vast wie die verkoper aanstuurt en wie de vloer bemant als er iemand ziek is op een drukke zaterdag. Bij personeel van het warenhuis zelf spreek je af hoe vaak je de verkopers over je collectie bijpraat en wat er gebeurt als de service tegenvalt.
Het warenhuis verkoopt meer merken dan het jouwe. Wil je niet dat een directe concurrent drie meter verderop komt te staan, omschrijf dan wat een concurrerend merk is. Een lijst met namen werkt beter dan een omschrijving als vergelijkbare merken in hetzelfde segment, waar later iedereen iets anders onder verstaat. Het warenhuis kan op zijn beurt vragen dat je in dezelfde stad geen tweede shop-in-shop opent.
Een shop-in-shop-overeenkomst beëindigen
Is je shop-in-shop geen huur of loopt het contract twee jaar of korter, dan bepaalt vooral het contract hoe en wanneer de samenwerking eindigt. Zonder regeling gelden de regels voor het opzeggen van een duurovereenkomst.
Meer over de opzegging van een duurovereenkomst →
Spreek in elk geval af binnen hoeveel dagen je inrichting en restvoorraad worden opgehaald en wanneer de laatste afrekening volgt. Rekenen jullie per seizoen af, laat het einde dan samenvallen met het einde van een seizoen, zodat je niet met een halve wintercollectie in de opslag staat. Neem ook op in welke staat de ruimte wordt opgeleverd en wie de wanden afbreekt die je speciaal voor je merk hebt laten bouwen.
Een advocaat voor je shop-in-shop-overeenkomst
Wij bij Liaise merken dat een shop-in-shop vaak begint met een mail van de inkoper en een plattegrond van de verdieping. Het contract komt pas als de rekken er al staan. We schrijven en beoordelen shop-in-shop-overeenkomsten voor merken die een plek in een warenhuis of conceptstore krijgen en voor winkels die merken onder hun dak halen. Omdat we ook huurrecht en merkenrecht doen, kijken we bij een hoek in een warenhuis meteen of het huur is en wat er met je merk en je campagnebeelden gebeurt. Bij moderecht lees je hoe die rechten voor modemerken samenkomen.
Krijg je een shop-in-shop-overeenkomst voorgelegd of wil je er zelf een laten opstellen? Neem contact op of bel 020 675 88 21.
