Consignatieovereenkomst voor merken en winkels
Wil een winkel je collectie wel in de rekken hebben maar niet inkopen, dan komt al snel verkoop in consignatie op tafel. Voor een jong label is het een manier om binnen te komen bij een conceptstore die nog niet durft te bestellen. Een gevestigd merk probeert er een nieuwe productlijn of een nieuwe winkel mee uit. In beide gevallen bepaalt de consignatieovereenkomst wat er gebeurt met stukken die niet verkocht worden, zoekraken of nog in de winkel liggen als die dichtgaat.
Een consignatieovereenkomst is de overeenkomst waarin een merk of maker producten bij een winkel onderbrengt die ze voor rekening van het merk verkoopt, waarbij het merk eigenaar blijft van alles wat niet verkocht is en de winkel alleen afrekent over wat een klant heeft gekocht. Dat geldt voor elk mode- of designmerk dat via een winkel verkoopt.
Leg je je collectie in consignatie bij een winkel of neem je zelf merken in consignatie? Bel 020 675 88 21 of neem contact op. Je krijgt binnen één werkdag antwoord.
Hoe verkoop in consignatie werkt tussen een merk en een winkel
Bij consignatie verkoop je niet aan de winkel. Je levert je stukken af, de winkel hangt ze in de rekken en rekent achteraf met je af over wat er verkocht is, na aftrek van een afgesproken percentage. Onverkochte stukken komen terug.
Juridisch handelt de winkel dan meestal als lasthebber, die voor jouw rekening verkoopt en dat ook op eigen naam mag doen (artikel 7:414 BW). Omdat de winkel je stukken bewaart tot ze verkocht zijn, gelden daarnaast de regels voor bewaarneming. Koopt een klant een jurk uit je collectie, dan wordt die klant gewoon eigenaar. Je blijft eigenaar van alles wat nog hangt. Een eigendomsvoorbehoud heb je daarom niet nodig.
Ook zonder dat het in het contract staat, moet de winkel je op de hoogte houden en rekening en verantwoording afleggen over het geld dat ze voor je ontvangt (artikel 7:403 BW). Daarmee weet je nog niet wanneer je dat overzicht krijgt. Dat ritme leg je zelf vast.
Verkoop op eigen naam of op naam van je merk
Verkoopt de winkel op eigen naam, dan koopt de klant van de winkel. De winkel handelt dan ook retouren en klachten van die klant af. Verkoopt de winkel op naam van jouw merk, dan sluit de klant de koop met jou en ben jij degene die tegenover de klant instaat voor het stuk.
Die tweede vorm heeft een gevolg dat merken vaak missen. Bemiddelt een winkel voor bepaalde of onbepaalde tijd en tegen een percentage bij de verkoop van jouw producten en sluit ze die verkopen op naam van jouw merk, dan kan de samenwerking een agentuurovereenkomst zijn (artikel 7:428 BW). Je kunt de winkel dan niet zomaar wegsturen. Zonder afspraak geldt een opzegtermijn van vier maanden die na drie jaar oploopt. Bij het einde kan de winkel een klantenvergoeding vragen voor de klanten die ze voor jou heeft aangebracht (artikelen 7:437 en 7:442 BW). Spreek dus uitdrukkelijk af op wiens naam de winkel verkoopt.
Meer over de agentuurovereenkomst →
Het risico van diefstal en schade ligt bij consignatie in beginsel bij jou
De collectie blijft van jou, dus een gestolen jas is in beginsel ook jouw verlies. De winkel moet wel de zorg van een goed bewaarder in acht nemen (artikel 7:602 BW). Dat is geen garantie. Laat de winkel zien dat ze winkel en magazijn behoorlijk beveiligt, dan hoeft ze een stuk dat toch verdwijnt niet zomaar te vergoeden.
In mode en design gaat het niet alleen om diefstal. Klanten passen, stukken hangen op een paspop of staan maandenlang in de etalage. Spreek daarom af wie verzekert en tegen welke waarde, in welke staat stukken terugkomen en wat er gebeurt met stukken die bij een telling ontbreken. Zonder jouw toestemming mag de winkel je stukken alleen gebruiken om ze in goede staat te houden. Aan een ander in bewaring geven mag evenmin (artikel 7:603 BW). Een jurk uitlenen aan een stylist of een stoel meenemen naar een beurs valt daar dus buiten, tenzij je het toestaat.
De verkoopprijs en kortingsacties bij verkoop in consignatie
Bij gewone inkoop mag je een winkel geen vaste of minimale verkoopprijs opleggen. Dat heet verticale prijsbinding en is verboden (artikel 6 Mededingingswet en artikel 4 onder a van de Europese groepsvrijstelling voor verticale overeenkomsten). Een adviesprijs of een maximumprijs mag wel.
Bij consignatie kan dat anders liggen. Wordt de winkel geen eigenaar van je stukken, maakt ze geen kosten voor de voorraad en kan ze onverkochte stukken kosteloos teruggeven, dan behandelt de Europese Commissie haar als agent. Je mag dan zelf de prijs bepalen waarvoor die agent verkoopt (Richtsnoeren inzake verticale beperkingen, punten 33 en 41). Die ruimte kan verdwijnen als je de winkel laat meebetalen aan je campagne of laat opdraaien voor ontbrekende stukken. Een afspraak dat ontbrekende stukken als verkocht gelden, raakt dus ook je prijsafspraak.
Spreek ook af of de winkel korting mag geven en wie die korting betaalt. Aan het eind van een seizoen gaat de uitverkoop anders van jouw marge af, zonder dat je daar ooit voor hebt getekend.
Hoe vaak de winkel afrekent en wanneer je collectie terugkomt
Leg vast hoe vaak de winkel opgeeft wat er verkocht is en binnen hoeveel dagen daarna je je deel krijgt. Wekelijks afrekenen is meer administratie dan per seizoen, maar het beperkt wat je kwijt bent als het misgaat. Vraag ook inzage in de kassagegevens van jouw artikelnummers, zodat je de opgave kunt controleren.
Spreek daarnaast af hoe lang de collectie in de winkel blijft en wanneer onverkochte stukken terugkomen, bij voorkeur gekoppeld aan het einde van een seizoen. Zet erin wie het transport betaalt en hoe een stuk wordt behandeld dat een klant na de afrekening terugbrengt. Wil je na afloop kunnen kiezen tussen terugnemen en de winkel de rest laten kopen tegen een vaste prijs, regel dat dan vooraf.
Wat er met je collectie in consignatie gebeurt als de winkel failliet gaat of beslag krijgt
Onverkochte stukken in de winkel blijven van jou. De curator geeft ze terug, maar alleen als je kunt aanwijzen welke het zijn. Artikelnummers, een getekende leverlijst per zending en een eigen label of rek maken dat een stuk eenvoudiger. Reken wel op wachttijd. De rechter-commissaris kan een afkoelingsperiode van ten hoogste twee maanden afkondigen, die één keer met twee maanden kan worden verlengd. Die periode geldt ook voor goederen van derden in de failliete winkel (artikel 63a Faillissementswet).
Lastiger is het geld voor wat al verkocht is. Voor geld dat een klant aan de kassa heeft betaald en dat de winkel nog niet aan je heeft overgemaakt, heb je alleen een vordering op de winkel. Die meld je bij de curator, waarna je in de rij staat met de andere gewone schuldeisers. Heeft de klant nog niet betaald, bijvoorbeeld bij een zakelijke bestelling op rekening, dan kun je de vordering op die klant naar je toe halen met een schriftelijke verklaring aan de winkel en de klant (artikel 7:420 BW). Dat kan als de winkel op eigen naam verkocht.
Dan is er nog de Belastingdienst. Voor onder meer achterstallige loonbelasting en omzetbelasting van de winkel mag de Belastingdienst beslag leggen op zaken die tot de inrichting van de winkel dienen, ook als ze van een ander zijn (artikel 22 lid 3 Invorderingswet 1990). Dat begrip legt de Belastingdienst ruim uit, dus een collectie in de rekken valt er niet bij voorbaat buiten. Volgens het eigen beleid ontziet de Belastingdienst wel zaken die zowel juridisch als economisch in overwegende mate van een ander zijn (Leidraad Invordering 2008, onderdeel 22.9.1). Dat ligt voor de hand bij consignatie waarin onverkochte stukken voor jouw risico terugkomen. Heeft de winkel zich daarnaast tegenover jou verplicht een minimum van je collectie af te nemen, dan vervalt die bescherming.
Meer over het eigendomsvoorbehoud →
Een advocaat voor je consignatieovereenkomst
Consignatie voelt als een kleine afspraak, omdat er geen factuur tegenover staat. Daarom staat er vaak weinig op papier. Toch heeft de winkel wekenlang een deel van je voorraad in handen. Liaise Advocaten schrijft en beoordeelt consignatieovereenkomsten voor merken en makers in mode en design en voor winkels die met merken in consignatie werken. Daarbij kijken we meteen of de winkel voor de wet je agent is en wat dat betekent voor je prijsafspraken. Ook regelen we wat er met je collectie gebeurt als de winkel omvalt. Heb je een eigen plek in een warenhuis, lees dan ook over de shop-in-shop-overeenkomst.
Wil je een consignatieovereenkomst laten opstellen of controleren? Neem contact op of bel 020 675 88 21.
