De regieovereenkomst: wat producent en regisseur vastleggen

Een regieovereenkomst is het contract waarin een filmproducent en een regisseur vastleggen welke film zij samen maken, wat de regisseur daarvoor doet, welke rechten de producent krijgt en welke vergoeding daar tegenover staat. Voor een film zijn veel en zeer verschillende partijen nodig: een producent, financiers, technici en de creatieve makers. De regisseur is een van die makers en draagt de eindverantwoordelijkheid voor de creatieve kant van de film. De producent contracteert de regisseur en legt de afspraken vast in een regieovereenkomst.

Ruwweg vier onderdelen verdienen daarbij extra aandacht. De algemene uitgangspunten, de verplichtingen van de regisseur, de verplichtingen van de producent en de vergoedingen. Hieronder lopen we ze langs.

Laat je een regieovereenkomst opstellen, of krijg je er als regisseur een voorgelegd die je wilt laten beoordelen voordat je tekent? Neem gerust contact op met filmrecht advocaat Roland Wigman of bel 020 675 88 21.

Waar producent en regisseur het over eens moeten zijn

Producent en regisseur moeten dezelfde film willen maken. Over het eindproduct moet dus, in grote lijnen, overeenstemming bestaan. In de praktijk kiezen producent en regisseur elkaar juist om die visie op de film, waarmee een belangrijk begin van die overeenstemming natuurlijk al gegeven is.

Daarnaast moet de producent de film kunnen exploiteren. Artikel 45d van de Auteurswet gaat ervan uit dat bepaalde exploitatierechten bij de producent liggen, ook zonder contractuele regeling. Toch wil de producent over méér rechten beschikken dan de wet noemt, om de film optimaal te exploiteren. De artikelen over rechten verdienen in de regieovereenkomst dan ook bijzondere aandacht. Ze vormen een onderdeel van de chain of title waar distributeurs, omroepen en verzekeraars later naar vragen.

Welke verplichtingen krijgt de regisseur?

De regisseur heeft bij het maken van de film een aantal verplichtingen die deels voortvloeien uit de eindverantwoordelijkheid voor de creatieve kant. Meestal staan ze expliciet in de regieovereenkomst.

Het scenario. De regisseur maakt de film naar het scenario. Dat scenario is immers het gegeven op grond waarvan de financiers bereid waren de film te financieren.

Het budget. De regisseur neemt kennis van het budget en conformeert zich daaraan. Het budget staat in de overeenkomst zelf of gaat als bijlage mee. Vaak kent niemand het definitieve budget op het moment dat producent en regisseur tekenen. Dan leggen zij vast dat de regisseur er later kennis van neemt. De budgettaire ruimte werkt door in vrijwel elke keuze die daarna volgt: acteurs, locaties, kostuums, stunts, special effects.

De planning. In het verlengde van het budget conformeert de regisseur zich aan de tijdsplanning: het aantal dagen voor de voorbereiding, de opnamen en de afwerking van de film. Ook die planning hoort thuis in de overeenkomst.

Team en cast. De producent verlangt dat de regisseur in samenspraak met hem keuzes maakt over het team dat de film realiseert en over de acteurs die de rollen vertolken.

Rechten van derden. De regisseur let erop dat er geen beschermd werk van derden in de film terechtkomt zonder voorafgaande toestemming: schilderijen, foto’s, merken, beeld- en geluidsfragmenten. Meestal geeft de regisseur de producent hiervoor een vrijwaring. Dit raakt direct aan het clearen van rechten en aan de E&O-verzekering die distributeurs en omroepen vrijwel altijd eisen.

En welke verplichtingen krijgt de producent?

De belangrijkste verplichting van de producent blijft vaak impliciet. Hij moet de regisseur in staat stellen zijn werk te doen. Bestaat er overeenstemming over het gewenste eindproduct, dan moet de producent de regisseur ook de gelegenheid geven dat eindproduct binnen de budgettaire kaders te verwezenlijken. Daarnaast betaalt de producent de regisseur.

De vergoeding voor het werk en voor de rechten

In beginsel gaat het om twee vergoedingen. Eén voor het te verrichten werk en één voor de te verlenen rechten. Meestal onderscheiden partijen die twee componenten niet en spreken zij één bedrag af. De hoogte hangt mede af van de ervaring van de regisseur en van zijn commerciële en artistieke succes in het verleden.

Wordt de film een commercieel succes, dan kan de regisseur aanspraak maken op een aanvullende vergoeding. Dat hoeft niet in de overeenkomst te staan. Het vloeit voort uit de wet en uit de eis dat de vergoeding billijk moet zijn.

Twijfel je of het bedrag dat op tafel ligt redelijk is? Leg de overeenkomst gerust aan ons voor.

Wettelijke aanspraken blijven altijd bestaan

De regieovereenkomst doet nooit af aan de wettelijke vergoedingsaanspraken die een regisseur op grond van de Auteurswet heeft, zoals thuiskopie, leenrecht en de vergoeding voor uitzending. Die aanspraken staan los van wat producent en regisseur onderling afspreken.

Wil je weten wie er verder nog als maker van een filmwerk geldt en welke aanspraken daarbij horen? Lees dan wie de makers van een filmwerk zijn.

Transparantie over kosten en opbrengsten

Sinds enkele jaren verplicht de wet de producent tot transparantie tegenover de regisseur: over wat de film heeft gekost, wat de film heeft opgeleverd en wie daaraan hebben verdiend. Zo kan de regisseur beter beoordelen of zijn vergoeding billijk was, of nog is.

Het gaat om een wettelijke verplichting, maar het kan geen kwaad de precieze transparantieverplichtingen ook in de regieovereenkomst zelf vast te leggen.

Een regieovereenkomst laten opstellen of beoordelen?

De regieovereenkomst staat niet op zichzelf. Hij hangt samen met het scenario, met de coproductieovereenkomst, met de financiering en met alle afspraken die samen de chain of title vormen. Wij stellen die contracten op en beoordelen ze, voor producenten én voor regisseurs die een overeenkomst voorgelegd krijgen. Zie ook onze pagina over filmrecht voor het volledige beeld.

Heb je een regieovereenkomst liggen, of ga je er een sluiten? Neem contact met ons op, we kijken graag met je mee.