Vijfentwintig jaar geleden begon het met de Nederlandse versie van Top of the Pops. Inmiddels is CTM Entertainment een van de grootste onafhankelijke muziekuitgeverijen van Europese bodem.
Vijfentwintig jaar geleden richtten André de Raaff, Bob Hubar en Denis Wigman de voorloper van het huidige CTM Entertainment op. Destijds begon het met de Nederlandse versie van het Britse televisieprogramma Top of the Pops. Inmiddels is CTM uitgegroeid tot een van de grootste onafhankelijke muziekuitgeverijen van Europese bodem.
“Denis en Bob waren filmproducenten en ik was een muziekman. Het leek ons fantastisch om het muziekprogramma Top of the Pops van de BBC naar Nederland te halen”, trapt André zijn verhaal over het ontstaan van CTM af. “Toevallig was de BBC al bezig om het programma internationaal uit te bouwen. Hetzelfde podium uit Engeland is in Nederland neergezet om het programma op te nemen met Nederlandse artiesten. Op die manier konden we zowel grote, internationale artiesten (opgenomen in de studio in Engeland) als kleine Nederlandse artiesten van alle genres uit de hitlijsten in één programma laten zien: van Britney Spears tot Bløf. Het paste in elkaar als een puzzel. Vanuit dat project ontstond het plan voor ons bedrijf om muziek, film en entertainment bij elkaar te brengen onder één dak. In die periode werkte ik bij Strengholt, maar daar ben ik weggegaan om samen met Bob en Denis CTM te starten. Vanaf de eerste dag is dat een leuk en succesvol bedrijf geweest dat snel groeide.”
Investeringen van het Nederlandse Pensioenfonds
“Wat destijds nog vrij uniek was, is dat CTM een samenwerking aanging met het Nederlandse Pensioenfonds om op grote schaal muziekrechten te gaan kopen. In 2007 was het heel bijzonder dat een pensioenfonds 500 miljoen investeerde in wat zij ‘alternatieve investeringen’ noemden”, licht André toe. “Daar ging mijn persoonlijke focus op liggen: muziekrechten inkopen. Door mijn vader, componist André de Raaff senior, wist ik dat muziekrechten langdurig een enorme waarde kunnen hebben. Toen dat goed liep, hebben we erover nagedacht om de rest, onze platenmaatschappij, af te stoten, maar uiteindelijk hebben we Jitze gevraagd om de platentak te gaan runnen.”
Zo gezegd, zo gedaan. Jitze de Raaff, een van de zoons van André, kwam erbij in 2011. “Tot dat moment had ik een managementbureau en een online winkel in de muziekbranche”, vertelt hij. “In 2018 eindigde de samenwerking van CTM met het pensioenfonds. Denis Wigman verkocht zijn aandelen en stapte uit het bedrijf en toen ben ik medeaandeelhouder geworden. Op dit moment regel ik de dagelijkse gang van zaken als president van CTM. André is de CEO en concentreert zich volledig op de aankoop van muziekrechten met een nieuwe partner, Outlander, uit Dallas.”
““Door mijn vader, componist André de Raaff senior, wist ik dat muziekrechten langdurig een enorme waarde kunnen hebben.””
Muziekrechten: booming business
Hoe en wanneer kwamen muziekrechten te koop? “In Amerika zijn of waren de meeste componisten en artiesten decennialang eigenaar van hun muziek en catalogus. Zij hadden een eigen advocaat die de rechten ervan voor ze regelde. In de coronatijd hadden zij ineens geen inkomsten uit optredens meer en ‘moesten’ ze iets anders bedenken om inkomsten te genereren. Daardoor is het idee van het verkopen van je muziekrechten populairder geworden”, legt André uit.
“Er zijn inmiddels veel meer financiële partijen in de wereld die interesse hebben in muziekrechten en bereid zijn daar geld voor beschikbaar te stellen. Vanaf 2008 ben ik twee jaar lang met brochures langs banken gegaan. Ze vonden het allemaal fantastisch, maar niemand durfde te investeren”, stelt André. “Tot ik bij het pensioenfonds kwam. Zij hadden al besloten om 5 miljard te gebruiken voor alternative investments in intellectual property, zoals filmrechten, televisierechten en muziekrechten en zij vertrouwden ons om dat op de juiste manier te besteden.”
“Het mooie aan onze business is dat muziekrechten beschermd zijn tot zeventig jaar na het overlijden van de componist”, vervolgt André. “Toen wij bij CTM begonnen met muziekrechten, hebben wij een catalogus van Rodgers & Hammerstein gekocht. Daar zat een nummer in, My Favorite Things uit de film The Sound of Music, dat een jaar of zestig geleden geschreven is. Ariana Grande heeft dat liedje gebruikt in haar nummer 7 Rings, dat in 2019 een wereldwijde nummer 1-hit werd. Dat illustreert heel goed hoeveel inkomsten er tientallen jaren nadat iets geschreven is nog uit een nummer kunnen komen.”
“Er komen ook regelmatig rechten te koop als bedrijven stoppen”, vult Jitze aan. “Bijvoorbeeld bij familiebedrijven, als er geen opvolging is. Dan wordt het hele bedrijf of hun catalogi verkocht. Op die manier hebben we de afgelopen jaren in Europese landen veel muziekrechten kunnen kopen.”
Aantrekkelijke muziekgenres
Qua muziekgenres heeft CTM duidelijke voorkeuren, vertelt André. “We doen weinig met klassieke muziek, dat is niet onze expertise. Als het gaat om de aankoop van muziekrechten, houd ik mij niet bezig met religieuze muziek, wat in Amerika wel heel groot is. Jazz kopen we ook minimaal in, omdat het heel niche is. We doen vooral veel rap, hiphop, pop en country, genres die aantrekkelijk zijn voor het grote publiek.”
André en Jitze: de samenwerking tussen vader en zoon
De gemiddelde werkweek van André bestaat uit muziekrechten kopen en reeds aangekochte rechten beter benutten. “Uit alle hoeken van de wereld krijgen wij dagelijks deals aangeboden, omdat ze weten dat wij er een actieve speler in zijn. Als het interessant lijkt, teken ik een NDA en krijg ik er meer informatie over. Bij serieuze potentie gaat onze financiële afdeling het modelleren en beoordelen. Wat zijn de inkomsten nu, wat is de potentie in de toekomst? Zijn het liedjes die over dertig jaar nog steeds geld opleveren? Heeft de muziek iets waardoor het leuk blijft om naar te luisteren? Als we tot een koop willen overgaan, laat ik dat vrij snel aan de verkoper weten. Indien we in dezelfde hoek zitten qua koopsom, schakelen we advocaten in: zij pakken de legal due diligence op. We hebben lawyers in Amerika, Engeland, Zweden en Nederland (Liaise Advocaten). Als we rechten gekocht hebben, kijken we met het hele team wat we eruit kunnen halen door de muziek actief te promoten.”
Jitze buigt zich over heel andere zaken binnen CTM. “Naast het kopen van muziekrechten zijn wij continu bezig met het ontdekken van nieuw muzikaal talent en het contractueel vastleggen daarvan, als label en als muziekuitgever. De muziek waar wij de rechten over hebben, promoten en exporteren we om gebruikt te worden in commercials, speelfilms en series. Ook daar zit een interessante legal contractbasis achter, dat ligt bij Stemra. In mijn week houd ik me vooral bezig met die creatieve afdeling. Verder ben ik ook regelmatig in ons kantoor in België. Ook daar hebben we componisten en artiesten onder contract staan waar we heel trots op zijn. Verder zijn er kantoren in Miami en Nashville. Om te zorgen dat onze contracten voldoen aan de laatste wetgeving en ontwikkelingen, laten wij al onze contracten elke twee jaar herzien. In het hedendaagse landschap is dat heel belangrijk.”
““Om te zorgen dat onze contracten voldoen aan de laatste wetgeving en ontwikkelingen, laten wij al onze contracten elke twee jaar herzien.””
“André en ik doen dus echt iets totaal anders binnen het bedrijf. En dat is de reden dat het zo goed werkt tussen ons. We zien en/of spreken elkaar iedere dag wel even, maar inhoudelijk moeten we regelmatig samen gaan zitten om, zoals wij dat noemen, de ‘bakjes door te nemen’. Bij mij zijn dat digitale ‘bakjes’, bij André zijn het letterlijk bakjes met papierwerk”, grijnst Jitze.
CTM Entertainment en Liaise
André licht toe dat de connectie tussen CTM en Liaise stamt uit de tijd van zijn samenwerking met Bob Hubar. “Toen ik bij Strengholt werkte, had ik al een goede band met Bob. Hij bood regelmatig artiesten aan, waaronder Candy Dulfer en Danny de Munk. Hij was een ster in deals sluiten en hij belde me regelmatig om 22.00 uur ’s avonds op met de vraag of een bepaald percentage akkoord zou zijn qua royalties. Jaap Versteeg en Bob hadden toen samen een kantoor. Verder was mijn zakelijke partner van destijds, Denis Wigman, familie van Roland Wigman, ook advocaat bij Liaise. Daarom heb ik voor de grap weleens gezegd tegen Jaap dat ik een familietarief wilde.”
Ai ai ai, wat doen we met AI?
Ook de muziekbranche kan er inmiddels niet meer omheen: de enorme vlucht van AI. “Dat is een grote uitdaging op dit moment. Als we geen oplossing vinden voor het gebruik van allerlei muziek zonder dat er afgerekend wordt aan de rechthebbende, kan dat dramatische gevolgen hebben. Als je terugkijkt naar de afgelopen decennia heeft elke modernisering van onze business geleid tot een initiële negatieve reactie (‘nu is het afgelopen’), maar het heeft altijd geresulteerd in een verbreding van onze business”, stelt André. “Daarom staan wij er in principe positief tegenover, maar er moet wel een oplossing komen voor het afrekenen. Het zou kunnen dat we hier de komende jaren flink wat geld aan verliezen, maar dat het later weer gecompenseerd wordt omdat bedrijven en organisaties zonder toestemming en betaling muziek gebruikten waar wij de rechten van hebben.”
“Daarnaast kan AI ons ook enorm helpen. Het kan ons bijvoorbeeld vertellen welke muziek (van welke componist en welke plaat) er gebruikt is in reclames, televisie en film. Het kan het tracken van waar onze muziek in voorkomt veel makkelijker maken”, vervolgt André. “We doen in ieder geval mee in de ontwikkelingsfase, zodat we weten wat er gebeurt en we kunnen reageren en voorsorteren als we iets zien aankomen, maar we zijn zeker ook bezorgd over hoe het gaat lopen.”
Jitze zit in de raad van toezicht van BumaStemra en ook daar komt het onderwerp AI structureel terug, op internationaal niveau. “TikTok en andere sociale media staan vol met muziek, lang niet altijd netjes volgens de regels en geldende rechten. De grote platenmaatschappijen zijn al deals aan het sluiten, dus dat betekent dat er in ieder geval een manier gaat komen om de rechten te beschermen. Ik ben ook voorzitter van de uitgeversvereniging van Nederland en ik merk dat sommigen ‘anti AI’ zijn en het liefst hun hakken in het zand zetten. Gevoelsmatig begrijp ik die reactie, maar we hebben geen keus: we moeten erin mee en proactief naar een oplossing zoeken.”
““Gevoelsmatig begrijp ik die reactie, maar we hebben geen keus: we moeten erin mee en proactief naar een oplossing zoeken.””
Altijd op zoek naar de nieuwe Maan
De toekomst van CTM ziet er rooskleurig uit. “We zijn bezig om verder uit te bouwen waar we de laatste jaren in hebben geïnvesteerd”, vertelt Jitze. “We willen muziekrechten blijven kopen met behulp van onze financiers. Daarnaast blijven we altijd zoeken naar nieuwe artiesten om bij ons aan te sluiten. Wie wordt de nieuwe Maan, Roxy Dekker of Jan Smit? Hopelijk ontdekt een van onze A&R-managers (Artist & Repertoire) hem of haar. Zij luisteren dagelijks naar demo’s die wij opgestuurd krijgen en speuren sociale media af. Als we met ze in gesprek gaan, voelen wij vrij snel aan of het de moeite waard is om serieus verder te praten. We kijken naar wat ze al hebben gedaan, met welke mensen in de muziekwereld ze samenwerken, wat voor liedjes zij hebben geschreven en of die boven het maaiveld uitsteken. We laten beginnende artiesten vaak samenwerken met gevestigde artiesten om te kijken hoe dat ontvangen wordt en wat er werkt. Daar zit heel veel begeleiding en sturing in vanuit ons.”
Dromen over John Lennon, Michael Jackson en nieuwe Nederlandse hits
André hoeft niet lang na te denken over de vraag van welke artiest hij het allerliefst de muziekrechten zou willen bemachtigen. “John Lennon, Michael Jackson en Tom Waits. Dat zijn natuurlijk vooral mijn persoonlijke favorieten qua muziek. Ik was heel trots toen wij met CTM John Lennon en Tom Waits mochten vertegenwoordigen in de Benelux. Toen dat gebeurde, liep ik naar Jitze toe en riep ik: ‘Ik ben klaar! Hoogtepunt is bereikt!’ Waar je wel mee op moet passen als je ergens zelf gek op bent, is dat je uit enthousiasme niet te veel betaalt voor de muziekrechten.”
““Als wij een rol spelen, bijvoorbeeld als uitgever, bij een lied of artiest die enorm populair wordt, is dat de ultieme kick.””
Jitze houdt vooral van de successen van nu. “Als wij een rol spelen, bijvoorbeeld als uitgever, bij een lied of artiest die enorm populair wordt, is dat de ultieme kick. Dat je terugdenkt aan het moment dat ze in de studio zaten en het vervolgens non-stop op de radio gedraaid wordt en duizenden mensen het meezingen in concertzalen en stadions. Zoals bijvoorbeeld met ‘Terug in de Tijd’, ‘Engelbewaarder’ en ‘Zoet, Zout, Zuur’. Dit proces, de groei van een Nederlandse hit van schrijven tot populaire meezinger, hoop ik nog heel vaak mee te mogen maken. Ik ben gek op mijn werk en op dat soort momenten geniet ik net een beetje extra.”