Muziekrecht
Een label wil tekenen. Een publisher biedt een voorschot. Of je brengt zelf uit en zoekt een distributeur. Op dat moment leg je voor jaren vast wie aan je muziek verdient. Terugdraaien is lastig.
Muziekrecht regelt wie welke rechten op een nummer heeft: de componist en tekstschrijver via het auteursrecht, de artiest en de producent van de opname via de naburige rechten. Als advocaat muziekrecht staan we artiesten en songwriters bij. Net zo vaak zitten we aan de kant van het label of de uitgever.
Heb je direct juridisch advies nodig? Bel 020 675 88 21 of neem contact op.
Wie de opname betaalt, is eigenaar van de master
Een nummer kent twee lagen muziekrechten. Op de compositie en de tekst rust auteursrecht. Op de opname, de master, rusten naburige rechten van de artiest en van de producent van die opname. Die producent is volgens de Wet op de naburige rechten degene die de opname voor het eerst maakt of laat maken. In de praktijk is dat wie de studio, de technici en de mix betaalt.
Betaalt het label, dan ligt de master in beginsel daar. Neem je zelf op en breng je via een label uit, dan valt er te onderhandelen. Verkoop je de master, of krijgt het label alleen een licentie voor een afgesproken periode? Dat bepaalt of je de opname over vijf jaar zelf nog kunt uitbrengen of in een film kunt laten gebruiken.
Voor een label werkt het omgekeerd. Wie investeert zonder de master te verwerven, moet de investering terugverdienen binnen de looptijd van de licentie. Een kortere horizon dus.
Meer over de licentiedeal en je masters →
Uitbrengen via een label of in eigen beheer
Wie een label vindt, tekent meestal een platencontract. De klassieke route. Je rechten op de opnamen gaan dan over naar het label. Daar staat een royalty tegenover, die vaak pas wordt uitbetaald als het voorschot en de opnamekosten zijn terugverdiend. Met een licentiedeal blijft de master bij jou en krijgt het label een gebruiksrecht voor bepaalde tijd. Breng je volledig zelf uit, dan regelt een distributeur alleen de plaatsing op streamingdiensten.
Draag je als artiest rechten over, dan eist de wet een schriftelijke overeenkomst en een akte. Wat niet uitdrukkelijk in het contract staat, gaat niet mee, tenzij het noodzakelijk uit de aard van de afspraak volgt. Een vage clausule over “alle rechten” reikt daardoor minder ver dan hij klinkt.
Het label kijkt naar andere punten. Hoeveel albums mag het opvragen? Hoe lang loopt de exclusiviteit? Wat gebeurt er als een album niet wordt opgeleverd? Hoe dat in een geschil uitpakt, liet de zaak tussen Ronnie Flex en Top Notch zien.
Wat je composities doen bij een muziekuitgever en bij Buma/Stemra
De rechten op de compositie en de tekst lopen langs een ander spoor dan de master. Daar komt de uitgever in beeld. Een muziekuitgever zoekt gebruik voor je nummers, van sync in film en reclame tot covers door andere artiesten. In ruil krijgt de uitgever een deel van de opbrengst, vaak voor een lange looptijd.
Buma/Stemra int de vergoedingen als je muziek op de radio, in een café of online te horen is. Stemra doet dat ook voor het vastleggen en kopiëren ervan. Sluit je je aan, dan draag je die rechten in het exploitatiecontract aan Buma/Stemra over, ook voor nummers die je later schrijft. Alleen wat je bij aansluiting uitzondert, houd je zelf. Een uitgever kan de overgedragen rechten daarna niet opnieuw van je verkrijgen. Die deelt mee in wat Buma/Stemra uitkeert.
Een uitgever kijkt daarom eerst wat er na die aansluiting nog over te dragen valt. Voor jou telt vooral hoe lang je nummers vastzitten.
Meer over de publishing deal →
Splits en afspraken als je een nummer samen maakt
Schrijf je met co-writers of een producer, dan hebben jullie samen het auteursrecht op het nummer. Zonder afspraak staat nergens wie welk aandeel heeft. Die discussie begint meestal pas als het nummer geld oplevert.
Leg de verdeling vast voordat het nummer uitkomt. Wie schreef welk deel? Wie mag een sync goedkeuren? En wat gebeurt er als één van jullie een licentie wil tegenhouden? Tegen inbreuk mag ieder van jullie wel zelf optreden, tenzij jullie iets anders hebben afgesproken.
Een sessiemuzikant of featured artist heeft als uitvoerend kunstenaar een eigen naburig recht op de opname. Meestal koopt het label of de hoofdartiest dat af met een eenmalige vergoeding. Spreek in die buy-out ook af wie de billijke vergoeding krijgt als de opname op de radio of in een winkel klinkt. Die vergoeding verdeelt de wet gelijk tussen de artiesten en de producent. Sena int en verdeelt haar.
Toestemming voor sync en samples: van de compositie én van de opname
Wie muziek in een film, reclame of game wil gebruiken, heeft twee toestemmingen nodig. De eerste gaat over de compositie. Die vraag je meestal aan via Stemra, maar bij film en reclame beslist de uitgever of de maker zelf of het mag en wat het kost. De tweede van wie de master heeft, meestal het label.
Voor een sample heb je in elk geval toestemming nodig van wie de master heeft. Ook bij een fragment van twee seconden. Alleen een fragment dat zo is bewerkt dat het voor het oor onherkenbaar is, valt daarbuiten. Bevat het fragment ook een eigen creatief stuk van de compositie, zoals een deel van de melodie of tekst, dan heb je daarnaast die toestemming nodig. Hoe de rechter naar samples kijkt, lees je in ons artikel over Jay-Z.
Een compositie kan vrij zijn terwijl de opname dat niet is. Het auteursrecht op muziek vervalt zeventig jaar na het overlijden van de langstlevende maker. De rechten op een opname lopen apart, tot zeventig jaar nadat die opname voor het eerst is uitgebracht. Een stuk van Ravel mag je dus vrij spelen. Een opname van dat stuk uit 2015 gebruik je niet zonder toestemming.
Voor een label of uitgever is sync vaak de best betalende vorm van exploitatie. Wie compositie en master in één hand heeft, kan een filmproducent meteen antwoord geven.
Als de samenwerking met je label of uitgever vastloopt
Een contract met een label of uitgever valt onder het auteurscontractenrecht. Voor songwriters staat dat in de Auteurswet. Voor artiesten verklaart de Wet op de naburige rechten dezelfde regels van toepassing.
Dat geeft je houvast. Je hebt recht op een billijke vergoeding en op minstens één keer per jaar informatie over wat je muziek heeft opgebracht. Blijkt je vergoeding achteraf scheef in verhouding tot de opbrengst, dan kun je een aanvullende vergoeding vorderen. Doet het label of de uitgever niets meer met je werk, dan kun je het contract opzeggen. Wel moet je eerst schriftelijk een redelijke termijn geven om dat alsnog te doen. Van die rechten kun je geen afstand doen. Ze gelden ook als het contract onder buitenlands recht valt, zolang je muziek vooral in Nederland wordt geëxploiteerd.
Voor een label of uitgever weegt een late of onvolledige royaltyafrekening daardoor zwaarder dan een administratieve slordigheid. Het is vaak het eerste document dat de advocaat van de artiest opvraagt.
Advocaat muziekrecht in Amsterdam
Liaise Advocaten is een kantoor voor de creatieve industrie en de media. Muziek is daar een vast onderdeel van. Als muziekadvocaten lezen we een contract mee voordat je tekent, onderhandelen we met een label of uitgever en procederen we als een samenwerking uitloopt op een geschil. Dat geldt ook voor de managementovereenkomst tussen artiest en manager. Omdat we beide kanten van de tafel kennen, weten we welke punten een label laat gaan en welke niet.
Ligt er een muziekcontract op tafel? Bel 020 675 88 21 of stuur een bericht.
Alle rechtsgebieden
