Advocaat privacyschending
Een privacyschending is elke inbreuk op je persoonlijke levenssfeer of op je persoonsgegevens waarvoor degene die hem maakt geen rechtvaardiging heeft. Je kunt de verantwoordelijke daarvoor aansprakelijk stellen, verwijdering eisen en soms schadevergoeding vorderen.
Iemand heeft een foto van je gepubliceerd die je nooit hebt vrijgegeven. Je medisch dossier lag open bij je werkgever. Een ex plaatst intieme beelden online. Of je adresgegevens duiken op in een bestand dat gelekt is. Wat deze situaties gemeen hebben, is dat een ander over jouw gegevens of jouw privéleven heeft beschikt zonder dat dat mocht.
De vraag die dan telt is niet of het vervelend is. De vraag is of je er juridisch iets tegen kunt beginnen, en langs welke weg dat het snelst werkt.
Wij staan de partij bij wiens privacy is geschonden. Particulieren, makers en artiesten, en organisaties die aansprakelijk worden gehouden nadat er bij hen iets is misgegaan.
Is er iets over je gepubliceerd of gelekt? Bel 020 675 88 21 of neem contact op met Merel Teunissen. Bij online publicaties telt snelheid, want elke dag dat iets vindbaar blijft vergroot de schade.
Wat valt onder een privacyschending?
Er bestaat geen limitatieve lijst. Grofweg lopen er twee sporen door elkaar heen.
Het eerste spoor is de AVG. Daar gaat het om persoonsgegevens die worden verwerkt zonder geldige grondslag, langer worden bewaard dan mag of terechtkomen bij mensen die er niets mee te maken hebben. Een datalek bij een organisatie waaraan jij je gegevens hebt toevertrouwd, valt hieronder.
Het tweede spoor is je recht op eerbiediging van je persoonlijke levenssfeer, vastgelegd in artikel 10 van de Grondwet en in artikel 8 EVRM. Daar gaat het om heimelijk cameratoezicht, het volgen van iemand, het openbaar maken van gegevens uit iemands privéleven en publicaties waarin iemand herkenbaar wordt afgebeeld. Portretrecht en privacy raken elkaar hier voortdurend.
In veel zaken spelen beide sporen tegelijk. Ze kennen ieder hun eigen route en hun eigen maatstaf, en dat bepaalt mede welke stap het meeste oplevert.
Is een privacyschending strafbaar?
Soms wel. Het Wetboek van Strafrecht kent een aantal delicten die hierop zien. Heimelijk filmen in een woning of andere niet-openbare plaats is strafbaar, net als het openbaar maken van seksueel beeldmateriaal zonder toestemming, wat in de volksmond wraakporno heet. Ook belaging valt eronder, waaronder het stelselmatig volgen of bespieden van iemand. Voor smaad en laster geldt hetzelfde, waarover je meer leest op onze pagina over smaad en laster.
Voor die gevallen kun je aangifte doen bij de politie. Houd er wel rekening mee dat het Openbaar Ministerie zelf beslist of vervolging volgt, en dat het strafrecht niets regelt over verwijdering of vergoeding van jouw schade.
De meeste privacyschendingen zijn niet strafbaar, maar wel onrechtmatig. Daar ligt de route via de civiele rechter, en die route heb je zelf in de hand.
Kun je iemand aanklagen voor een privacyschending?
Ja. Je kunt de verantwoordelijke aansprakelijk stellen op grond van artikel 6:162 BW en, waar het om persoonsgegevens gaat, op grond van artikel 82 AVG.
De rechter maakt daarbij een afweging. Jouw recht op een privéleven staat tegenover het recht van de ander op vrijheid van meningsuiting, of tegenover een belang als veiligheid of opsporing. Geen van beide wint op voorhand. Wat de doorslag geeft zijn de omstandigheden. Hoe gevoelig was de informatie, hoe groot was het bereik, was er een misstand die aandacht verdiende, en had hetzelfde doel ook op een minder ingrijpende manier bereikt kunnen worden?
Bij een publicatie loopt die toets grotendeels gelijk met de beoordeling van een onrechtmatige publicatie.
Welke schadevergoeding kun je vorderen?
Materiële schade komt voor vergoeding in aanmerking als je die kunt onderbouwen, bijvoorbeeld gederfde inkomsten of kosten die je hebt moeten maken.
Voor immateriële schade ligt het genuanceerder. De Hoge Raad verlangt dat je aannemelijk maakt dat je in je persoon bent aangetast, en enkel onprettige gevoelens zijn daarvoor niet genoeg. Bij een ernstige inbreuk op je privéleven neemt de rechter die aantasting sneller aan. De bedragen die vervolgens worden toegekend zijn in Nederland bescheiden, zeker vergeleken met wat mensen erbij verwachten.
Wij zeggen daar aan het begin van een zaak eerlijk iets over. Vaak is verwijdering, rectificatie of een verbod op verder gebruik waardevoller dan het bedrag dat aan het eind van de rit overblijft.
Wat kan een advocaat voor je doen?
Sommeren en verwijderen
De eerste stap is meestal een sommatie aan degene die verantwoordelijk is, met een concrete termijn. Bij online materiaal spreken we daarnaast het platform of de hostende partij aan, want die is aansprakelijk zodra hij weet dat er onrechtmatig materiaal staat en niet ingrijpt. Ook een verzoek tot verwijdering uit Google-zoekresultaten hoort tot de mogelijkheden.
Kort geding
Werkt een sommatie niet, dan is een kort geding vaak de aangewezen route. Daarin kun je verwijdering, een verbod op verdere openbaarmaking en rectificatie vorderen, met een dwangsom erachter. Een uitspraak volgt doorgaans binnen enkele weken.
Aansprakelijk stellen en schade verhalen
Los van verwijdering kunnen we de verantwoordelijke aansprakelijk stellen voor de schade. Gaat het om een datalek bij een organisatie, dan onderzoeken we eerst wat er precies is gebeurd, of er tijdig is gemeld en of de beveiliging op orde was. Wat daarbij van een organisatie wordt verwacht, staat in wat moet je doen bij een datalek.
Klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens
Gaat het om persoonsgegevens, dan kun je daarnaast een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Dat is kosteloos en het kan druk zetten. Schadevergoeding levert het alleen niet op, en de toezichthouder pakt lang niet elke klacht op.
Uitoefenen van je rechten als betrokkene
Soms is de snelste weg je inzagerecht en je recht op verwijdering gebruiken. Dan weet je welke gegevens er zijn en bij wie, wat vaak de basis vormt voor de stappen daarna.
Wil je weten hoe sterk je staat? Neem contact op of bel 020 675 88 21 voor een eerste inschatting.
