Inbreuk op je handelsnaam
Een ander gebruikt een naam die op die van jou lijkt, je klanten raken in de war of opdrachten belanden bij de verkeerde partij. Vervelend, en je kunt er iets aan doen.
Heb je direct juridisch advies nodig? Bel 020 675 88 21.
Wanneer is er sprake van inbreuk?
Van handelsnaaminbreuk is sprake wanneer een ander een naam voert die gelijk is aan die van jou of er maar weinig van afwijkt en daardoor verwarring tussen de ondernemingen bij het publiek te duchten is. Twee dingen bepalen vaak de uitkomst. Het eerste is wie het eerst was: ouder gebruik wint. Het tweede is hoe onderscheidend jouw naam is. Een unieke naam beschermt breder dan een naam die vooral beschrijft wat je doet.
Hoe de rechter verwarringsgevaar toetst
Of er verwarring te duchten is, beoordeelt de rechter aan de hand van drie factoren die samen het beeld bepalen.
- De eerste is de gelijkenis tussen de namen. Hoe meer twee namen op elkaar lijken in klank, schrijfwijze en betekenis, hoe eerder verwarring ontstaat.
- De tweede is de overlap in activiteiten. Doen beide ondernemingen hetzelfde, dan is de kans op verwarring groot. Een platenlabel en een grafisch ontwerpbureau met dezelfde naam zitten in andere markten en raken elkaars publiek nauwelijks, waardoor naast elkaar bestaan eerder mogelijk is.
- De derde is het geografische bereik. Een lokaal opererend bedrijf en een landelijk merk botsen minder snel dan twee ondernemingen die dezelfde regio of hetzelfde landelijke publiek bedienen. Bij online ondernemingen met landelijk bereik weegt deze factor zwaar, omdat het publiek overal hetzelfde is.
Als je ex-compagnon de handelsnaam blijft voeren
Gaan partners in een productiehuis, label of bureau uit elkaar en willen ze allebei verder onder de naam die ze samen hebben opgebouwd, dan helpt de toets hierboven weinig. Dezelfde naam, dezelfde markt. Een handelsnaam gaat alleen over samen met de onderneming die onder die naam wordt gedreven (artikel 2 Handelsnaamwet). De vraag is dus wie de onderneming voortzet. Wie opnieuw begint, heeft geen recht op de oude naam.
Staat de naam van de vertrokken compagnon in de handelsnaam, dan speelt nog iets. De naam mag niet de indruk wekken dat de onderneming nog voor een deel van die persoon is (artikel 3 Handelsnaamwet). Die regel geldt niet voor wie de onderneming rechtmatig voortzet. De uitzondering geldt ook als je na het einde van een vof of cv alleen verder gaat onder de naam die de vennootschap voerde (artikel 3 lid 3 en artikel 4 lid 3).
Leg daarom bij de start in de vennootschaps- of aandeelhoudersovereenkomst vast wie bij een breuk de onderneming en de naam houdt.
Wat je kunt doen
Meestal begin je met een sommatiebrief waarin je de ander vraagt het gebruik binnen een termijn te staken. Vaak is dat al genoeg. Gebeurt er niets, dan biedt de Handelsnaamwet een verzoekschriftprocedure bij de kantonrechter waarin je een naamswijziging kunt afdwingen. Is er haast, bijvoorbeeld rond een lancering, een beurs of een festival, dan kan een kort geding sneller een verbod opleveren. Ook schade kun je vorderen. De rechter kan de schadevergoeding in passende gevallen als vast bedrag vaststellen en de ander laten betalen voor de verspreiding van informatie over de uitspraak (artikel 6c Handelsnaamwet). Naast de Handelsnaamwet kan onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) een grondslag zijn, bijvoorbeeld als de ander jouw naam alleen als domeinnaam gebruikt.
Sommatie of procedure: wat past bij jouw situatie?
Een sommatie is de snelste en goedkoopste stap. De brief kan binnen enkele dagen de deur uit en in veel zaken bindt de tegenpartij na een goed onderbouwde sommatie alsnog in. Houdt de ander voet bij stuk, dan is de verzoekschriftprocedure bij de kantonrechter de volgende stap. Die route is bewust laagdrempelig gehouden en daardoor relatief goedkoop, maar neemt wel weken tot maanden in beslag voordat er een uitspraak ligt. Wanneer je niet zo lang kunt wachten, omdat de inbreuk samenvalt met een lancering of een evenement waar je naam centraal staat, biedt het kort geding uitkomst. Dat is sneller, maar ook ingrijpender en kostbaarder. Houd er rekening mee dat de voorzieningenrechter in kort geding ook kan toestaan dat de ander de naam voorlopig blijft voeren, mits die zekerheid stelt voor jouw schade (artikel 6b Handelsnaamwet). Welke route verstandig is, hangt af van hoe sterk je staat en hoeveel haast er werkelijk is. We wegen dat vooraf met je af.
Je hebt zelf een sommatie ontvangen
Krijg je een brief waarin wordt gesteld dat jouw naam te veel op die van een ander lijkt, reageer er dan niet onder druk op. Niet elke claim houdt stand.
Kijk eerst naar de data. De afzender moet de naam al rechtmatig voeren voordat jij met de jouwe begon (artikel 5 Handelsnaamwet). Een inschrijving bij de KVK bewijst dat niet. Het gaat om het moment waarop de naam echt in gebruik was, en oude facturen of een gearchiveerde versie van de website zeggen daar vaak meer over.
Dan is er de vraag of het publiek jullie echt door elkaar haalt. Een theatergezelschap in Groningen en een cateraar in Breda met dezelfde naam zitten elkaar niet snel in de weg. Twee productiehuizen die voor dezelfde omroepen werken wel.
Beroept de afzender zich op een merk, dan kan ook de Handelsnaamwet een rol spelen. Die verbiedt een handelsnaam waarin het merk van een ander staat, of iets wat daar maar weinig van afwijkt, als het publiek daardoor in verwarring raakt over de herkomst van de producten (artikel 5a Handelsnaamwet). Daarnaast gelden de regels van het merkenrecht. Ga dan ook na voor welke producten of diensten dat merk is ingeschreven.
Staat de ander sterk, dan is zelf snel van naam veranderen soms goedkoper dan een procedure waarin de kantonrechter de wijziging oplegt. Je kunt ook afspreken hoe lang je de oude naam nog mag gebruiken, of hoe jullie naast elkaar blijven bestaan, bijvoorbeeld met een toevoeging aan een van beide namen. We beoordelen of de ander werkelijk een ouder en sterker recht heeft en of er echt verwarringsgevaar is en bepalen samen je reactie.
Hoe wij je helpen
We beoordelen je positie, schatten je kansen reëel in en kiezen de route die bij je situatie past of dat nu een stevige brief is of een procedure. Omdat we ook in het merkenrecht en het bredere IE-recht thuis zijn, kijken we meteen of je naast het handelsnaamrecht nog andere rechten kunt inzetten.