Liaise Advocaten logo
6 min Leestijd

Foto’s verspreiden zonder toestemming: wat kun je écht doen?

Het kan gebeuren dat er ineens een foto opduikt waarvan je denkt: maar… daar heb ík helemaal geen toestemming voor gegeven. Misschien sta je er zelf op. Misschien heeft iemand jouw werk gebruikt alsof het van henzelf was. Of misschien wordt het beeld zelfs rondgestuurd om jou te schaden. Wat het ook is: het voelt niet goed. En belangrijker nog: de wet staat aan jouw kant.

Waar begint het: wie heeft eigenlijk recht op die foto?

Iedere foto heeft automatisch een maker en die maker heeft vrijwel altijd het auteursrecht - zonder dat hij of zij daar iets voor hoeft te doen. Alleen die persoon mag dus bepalen of de foto online komt, wordt gedeeld of commercieel gebruikt. Gebeurt dat zonder toestemming? Dan is dat in de meeste gevallen gewoon een auteursrechtinbreuk.

Maar misschien ben je helemaal niet de maker. Misschien sta je er zelf juist op. Dan komt het portretrecht om de hoek kijken. En dat recht is krachtiger dan veel mensen denken. Als je herkenbaar op een foto te zien bent, mag die foto niet zomaar worden gepubliceerd. Punt. Zeker niet wanneer dat jouw privacy schaadt, je in een kwetsbare situatie te zien bent of wanneer de foto wordt gebruikt om je te “exposen” of belachelijk te maken.

Is foto’s verspreiden zonder toestemming strafbaar?

Het hangt ervan af wat voor soort beeld het is. Een familiefoto die zonder toestemming wordt gedeeld is vervelend, maar meestal niet strafbaar. Intieme foto’s? Die wél. Heimelijk gemaakte beelden? Ook strafbaar. Beelden rondsturen om iemand te intimideren of onder druk te zetten? Opnieuw strafbaar.

Situaties waarin publicatie waarschijnlijk niet mag zijn:

  • wanneer de foto intiem, kwetsbaar of schadelijk is,
  • wanneer je zonder relevante context negatief wordt neergezet,
  • wanneer de foto heimelijk is gemaakt,
  • wanneer de foto wordt gebruikt voor marketing, reclame of commerciële doelen.

In die situaties kun je gewoon aangifte doen en moet je dat soms zelfs doen om verdere schade te voorkomen.

Er moeten doorgaans twee situaties van elkaar worden onderscheiden. Enerzijds de situatie dat de foto met jouw toestemming is gemaakt en anderzijds de situatie dat de foto zonder jouw toestemming is gemaakt.

Als de foto met jouw toestemming is gemaakt dan mag de maker de foto niet publiceren zonder jouw toestemming. Daarbij is het zelfs zo dat je je toestemming kunt intrekken, tenzij dat voor de andere partij onredelijk is (bijvoorbeeld bij een grote campagne waaraan je bewust hebt meegewerkt).

Als de foto zonder jouw toestemming is gemaakt dan geldt eveneens dat de maker de foto niet mag publiceren zonder jouw toestemming, tenzij een wettelijke uitzondering geldt.

Telkens dient te worden gekeken of jij een redelijk belang hebt om je te verzetten tegen publicatie. Denk aan je privacy, reputatie, veiligheid, emotioneel/immaterieel belang, commerciële waarde (bij influencers, artiesten, modellen etc.) Heb je zo’n belang? Dan mag een publicatie niet. Ook niet wanneer de foto ‘gewoon op straat’ is gemaakt.

Wanneer mag een foto wél worden gepubliceerd?

Situaties waarin publicatie mogelijk is toegestaan zijn:

  • nieuwswaardige gebeurtenissen (waarbij moet worden afgewogen of jouw privacy zwaarder weegt),
  • foto’s van openbare evenementen (tenzij je een redelijk belang hebt om publicatie tegen te houden),
  • en wanneer jij een publieke functie bekleedt en de foto relevant is voor het maatschappelijk debat.

Kortom, niet elke foto die zonder jouw toestemming online staat is automatisch onrechtmatig.

Wat zegt de rechter over foto’s verspreiden zonder toestemming?

Het portretrecht klinkt misschien abstract, maar de gevolgen als je iemands foto zonder toestemming gebruikt zijn heel concreet. Dit zijn enkele relevante rechtszaken op een rij:

  • Online supermarkt Picnic gebruikte het portret van een werkneemster in een reclamefilmpje op social media zonder haar toestemming. De rechtbank kende €10.000 schadevergoeding toe omdat haar portretrecht was geschonden en de beelden commercieel werden geëxploiteerd.
  • De verdachte maakte foto’s van seksuele aard van de aangeefster openbaar via digitale kanalen zonder haar toestemming. Het hof veroordeelt de verdachte hiervoor en veroordeelt verdachte verder een immateriële schadevergoeding van € 1.000,- te betalen aan het slachtoffer.
  • In deze zaak werden foto’s van eisers gebruik voor doeleinden waarvoor zij geen toestemming hadden verleend. Zoals het gebruik voor reclamedoeleinden in winkels. Deze zaak illustreert onder meer hoe rechters schade begroten bij een schending van het portretrecht. In de onderhavige zaak zocht de rechter, net al veel andere rechters, daarvoor aansluiting bij de tarieven die Stichting Beeld Anoniem.

Deze uitspraken geven een inkijkje in hoe de rechter het portretrecht beoordeeld en illustreren het belang van het vragen van toestemming voordat je iemands foto publiceert.

Wat kun je meteen doen als jouw foto zonder toestemming rondgaat?


Stap 1: Verzamel bewijs
Voordat je verdere actie onderneemt, is het essentieel om bewijs veilig te stellen. Maak screenshots van de publicatie, inclusief de URL, datum en het account dat de foto heeft geplaatst. Doe dit snel, want content kan worden verwijderd voordat je het kunt documenteren.

Stap 2: Neem contact op met het platform
De meeste sociale media en websites hebben een procedure voor het melden van content die inbreuk maakt op je rechten. Dit heet een ’notice-and-takedown’. Platforms als Instagram, Facebook en Google zijn verplicht om hier serieus naar te kijken. Vaak wordt de foto binnen enkele dagen verwijderd.

Stap 3: Schrijf de verspreider aan
Weet je wie de foto heeft geplaatst? Dan kun je diegene direct aanschrijven met het verzoek de foto te verwijderen. Doe dit bij voorkeur schriftelijk (e-mail of brief), zodat je bewijs hebt van je verzoek.

Stap 4: Overweeg aangifte
Is er sprake van intieme beelden, heimelijke opnames, bedreiging of chantage? Dan kun je aangifte doen bij de politie. Neem je verzamelde bewijs mee. De politie kan je ook adviseren over verdere stappen.

Waarom juridische hulp van een portretrecht advocaat vaak doorslaggevend is

Een foto die rondgaat kan veel meer doen dan een ongemakkelijk moment veroorzaken. Het kan je reputatie, mentale rust en zelfs carrière beïnvloeden. Daarom is het cruciaal dat je weet dat je niet machteloos staat.

Een portretrecht advocaat kan je op verschillende manieren helpen:

  • Sommatie opstellen
    Een juridische brief heeft vaak meer effect dan een eigen verzoek. De verspreider weet dan dat het menens is en dat verdere stappen volgen als de foto niet wordt verwijderd.
  • Verwijdering afdwingen
    Een advocaat kan een kort geding starten om verwijdering af te dwingen als de verspreider niet reageert op een sommatie. Dit is een snelle procedure die binnen enkele weken tot een uitspraak kan leiden.
  • Schadevergoeding vorderen
    Bij inbreuk op je portretrecht kun je schadevergoeding eisen. De hoogte hangt af van de omstandigheden: hoe schadelijk was de publicatie? Was er sprake van commercieel gebruik? Ben je een bekend persoon met ‘verzilverbare populariteit’?
  • Advies over je positie
    Soms is het niet meteen duidelijk of je een zaak hebt. Een portretrecht advocaat kan inschatten hoe sterk je positie is en welke route het meest kansrijk is - civielrechtelijk, strafrechtelijk, of een combinatie.

Wilt u weten of jouw situatie juridisch aan te pakken is? Onze portretrecht advocaten kunnen snel met je meedenken – vaak al binnen dezelfde dag.

 

Lees ook: Liaise Advocaten

Mag mijn stem zonder mijn toestemming door een ander of AI gebruikt worden? Lees

 Liaise Advocaten

Deepfakes: Wat zijn het? Lees

 Liaise Advocaten

Het portretrecht en de werknemer Lees

 Liaise Advocaten

De kont van een koe en de overdracht van auteursrecht Lees

Veelgestelde vragen

Juridisch hulp nodig bij schending portretrecht?

  • Alexandra Iedema
  • Merel Teunissen
  • Jaap Versteeg
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

Binnen één werkdag antwoord

Neem contact op met een van onze advocaten

  • Alexandra Iedema
  • Merel Teunissen
  • Jaap Versteeg
  • Roland Wigman
  • David Allick

Ik zoek een advocaat voor:

Hoe wil je dat we contact opnemen?

Vul het formulier in en verzend. Bedankt.

Onze advocaten

Onze counsels

  • Merel Teunissen

    Advocaat Liaise Advocaten

    Merel werkt voor cliënten in de cultuur, tech industrie, groot mkb en de mediabranche (met name de film- en televisie). Merel adviseert en procedeert op het gebied van mediarecht, filmrecht, privacyrecht, contractenrecht en intellectueel eigendomsrecht.

    Als advocaat is Merel pragmatisch, betrokken en duidelijk. Merel is een waardevolle sparringpartner voor haar cliënten. Ze denkt juridisch én commercieel strategisch met haar cliënten mee en wijst ze op aandachtspunten voordat er problemen ontstaan. Met veel van haar cliënten werkt ze al jaren samen.

    Nevenactiviteiten
    Naast haar werk als advocaat doceert Merel rechten aan de Nederlandse Amsterdamse Filmacademie en de DAS Graduate School. Merel zit in het bestuur van de Vereniging voor Kunst, Cultuur en Recht en Museum Perron Oost en is lid van de Vereniging voor Auteursrecht, de Vereniging voor Media en Communicatierecht en de Nederlandse Vereniging voor AI- en Robotrecht. Daarnaast wordt Merel regelmatig uitgenodigd als spreker bij uiteenlopende events. Merel geeft ook mediasessies samen met Myrthe van Pelt van agentschap MVP Management, meer informatie over de mediasessies vind je hier.

    Een greep uit Merels recente werkzaamheden

    • Juridische begeleiding van filmproducenten en creatieve producenten bij nationale & internationale (co-)producties - waaronder financieringen;
    • Beoordeling van scripts en opinies ten behoeve van de E&O verzekering;
    • Juridische begeleiding van verschillende aanbieders van apps;
    • Begeleiden van en voorkomen van juridische procedures bij onterechte claims binnen het auteursrecht;
    • Procedures tegen verschillende omroepen namens slachtoffers van onrechtmatige perspublicaties;
    • Opstellen en beoordelen van contracten;
    • Opstellen van sommatiebrieven bij o.a. auteursrecht inbreuk, merkinbreuk en onrechtmatige perspublicatie.

     

    Liaise Advocaten - Merel Teunissen

  • Alexandra Iedema

    Advocaat Liaise Advocaten

    Alexandra adviseert en procedeert voor cliënten in de cultuur-, muziek- en creatieve sector. Ze werkt onder meer voor artiesten, creatieve professionals, producenten en ondernemers binnen deze branches.

    Haar praktijk richt zich op het beschermen en exploiteren van intellectuele eigendomsrechten – zoals auteursrechten, muziekrechten, merken en modellen – en op het opstellen en beoordelen van contracten en arbeidsrechtelijke kwesties.

    Haar aanpak is erop gericht cliënten echt verder te helpen met adviezen die bruikbaar zijn, goed doordacht en juridisch solide. Daarbij vindt ze het minstens zo belangrijk dat je snapt wat er speelt, welke keuzes je hebt, en wat daarvan de gevolgen zijn.

    Alexandra heeft oog voor nuance, zonder de hoofdlijn uit het oog te verliezen. Ze is altijd op zoek naar hoe iets wél kan. Ze ziet snel waar het wringt, en net zo snel wat er nodig is om verder te kunnen.

    Wat daar juridisch bij komt kijken, is zelden zwart-wit. Het is balanceren tussen bescherming en ruimte, tussen slimme afspraken en werkbare oplossingen. En soms is het gewoon nodig om je positie te verdedigen, scherp en met overtuiging.

    Nevenactiviteiten

    Alexandra doceert het vak recht aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, bij de Opleiding Productie Podiumkunsten. Verder zit Alexandra in het bestuur van de stichting Stories On Sound en de stichting Buysse & Joosten, is zij kascommissielid van de Vereniging voor Kunst Cultuur Recht en is zij lid van de Vereniging voor Auteursrecht en Young Stedelijk.

    Een greep uit Alexandra’s recente werkzaamheden

    • Opstellen van overeenkomsten in de muziekindustrie, zoals uitgaveovereenkomsten, artiestenovereenkomsten en managementovereenkomsten.

    • Begeleiding van ontslag en reorganisaties in arbeidszaken.

    • Begeleiding bij het veiligstellen van auteursrechten en/of naburige rechten bij inbreuk.

    • Begeleiding bij het bepalen van de rechtspositie bij mogelijke inbreuk op auteursrechten en/of naburige rechten.

    • Opstellen van opdrachtovereenkomsten voor films, theater, televisieproducties en ontwerpen.

    • De rechtspositie bepalen van uitgevers, producers, artiesten, componisten, tekstschrijvers op muziekwerken.

    • Beoordeling van modelrechtinbreuk en een sommatiebrief opstellen.

    • Beoordeling van handelsnaaminbreuk en een sommatiebrief opstellen.

       

    Alexandra Iedema aan het werk

  • Jaap Versteeg

    Advocaat Liaise Advocaten

    Jaap werkt veel voor cliënten in de creatieve industrie (waaronder muziek, televisie/streaming/film, evenementen, theater en kunst). Hij adviseert en procedeert op het gebied van IE-rechten, onrechtmatige perspublicaties, contractenrecht en arbeidsrecht.

    Als advocaat is Jaap helder en betrokken. Hij werkt voor ondernemingen en (culturele) instellingen. Ook begeleidt Jaap mediatalent, waaronder presentatoren, musici, schrijvers, componisten en andere creatieve persoonlijkheden. Hij staat vele van hen al jaren bij in contractonderhandelingen. Hij denkt zowel commercieel, strategisch als juridisch met zijn cliënten mee. Jaap kan als geen ander complexe situaties helder analyseren.

    Nevenactiviteiten

    Jaap is lid van de Vereniging voor Auteursrecht, de Vereniging voor Media- en Communicatierecht en de Beneluxvereniging voor Merken- en Modellenrecht.

    Een greep uit Jaaps recente werkzaamheden:

    • Begeleiden van transacties, de koop en verkoop van muziekuitgaverechten, in de muziekindustrie, en het voeren van procedures daarover.

    • Begeleiden van overeenkomsten van bruikleen tussen musea en kunstcollecties; het procederen over kunstwerken.

    • Adviseren bij het tot stand komen van overeenkomsten in de creatieve industrie (waaronder muziek, televisie/streaming/film, evenementen en theater) en het procederen daarover.

    • Begeleiden van reorganisaties en andere arbeidsrechtelijke issues.

    • Adviseren en procederen over onrechtmatige publicaties, waarbij zowel particulieren, bedrijven als instellingen betrokken zijn.

    • Het adviseren en procederen over geschillen met betrekking tot auteursrecht, merkenrecht en handelsnaamrecht.

       

    Jaap Versteeg van Liaise advocaten

  • Roland Wigman

    Advocaat Liaise Advocaten

    Roland weet alles van filmrecht en filmauteursrecht. Na een korte carrière als filmproducent staat hij al ruim 33 jaar filmproducenten, filmfinanciers, filmdistributeurs en makers bij. Zowel nationaal als internationaal.

    Als advocaat kent Roland het hele juridische- en financiële speelveld dat bij een filmproductie speelt op zijn duimpje. Deze brede juridische kennis vertaalt hij naar pragmatisch en duidelijk advies. Roland is een waardevolle sparringpartner voor zijn cliënten. Met vrijwel al zijn cliënten werkt Roland al jaren samen.

    Nevenactiviteiten

    Naast zijn werk als advocaat doceert Roland rechten aan de Nederlandse Amsterdamse Filmacademie en filmrecht aan de Mr. S.K. Martens Academie de specialisatieopleiding voor ervaren juristen. Daarnaast wordt Roland regelmatig uitgenodigd als spreker bij uiteenlopende events op het gebied van filmrecht. Roland is auteur van de boeken ‘Film voor de rechter’ en ‘Boek voor de rechter’ en co-auteur van ‘Transparantie over exploitatiecontracten'.

    Een greep uit Rolands recente werkzaamheden

    • Juridische begeleiding van filmproducenten bij nationale & internationale (co-)producties - waaronder financieringen, coproductiecontracten, verkrijging van rechten, beoordeling van scripts en opinies ten behoeve van de E&O verzekering;
    • Advisering omtrent alle facetten van het auteursrecht in nationale en internationale context en het begeleiden bij en voorkomen, dan wel zo nodig voeren, van juridische procedures bij al dan niet terechte claims met betrekking tot het auteursrecht.

     

    Roland Wigman - advocaat

  • David Allick

    Advocaat Liaise Advocaten

    David is als advocaat gespecialiseerd op het gebied van vastgoed. David adviseert en procedeert voor ontwikkelaar, beleggers, verhuurders/huurders, makelaars en beheerders. Ook in het ondernemingsrecht is hij thuis.

    Hij helpt zijn cliënten met huurrecht en andere vastgoed gerelateerde rechtsgebieden en ondernemingsrecht. Zijn ruime ervaring en brede oriëntatie, gecombineerd met zijn originele geest, geven hem het vertrouwen waar nodig de gebaande paden te verlaten.

    Hij grijpt hard in als dat moet maar zoekt geen ruzie. Hij is in staat plooien glad te strijken en de deal zonder ongelukken te laten landen. En daarbij drukt hij zich helder en ongecompliceerd uit.

    David Allick - advocaat

  • Jetse Sprey

    Legal counsel Liaise Advocaten

    Jetse was jarenlang advocaat en is nu legal counsel, en werkt als zodanig in voorkomende gevallen als adviseur samen met kantoor.

    Hij vindt oplossingen in plaats van problemen en is telkens weer in staat om impasses te doorbreken. Hij zegt wat hij ergens van vindt en niet wat hij denkt dat zijn cliënten willen horen. Hij schrijft scherpe contracten die goed te lezen zijn. Hij heeft veel ervaring met Blockchain en onderneemt daar zelf in. Hij schrijft adviezen die overtuigen. Hij weet veel van intellectueel eigendom, privacy en ondernemingsrecht.