Rectificatie eisen: zo dwing je een correctie af
Er staat een artikel online dat niet klopt. Een nieuwssite heeft beschuldigingen gepubliceerd zonder feitelijke onderbouwing. Of een tv-programma heeft jouw woorden verdraaid. De schade is al aangericht, maar je wilt dat de feiten worden rechtgezet. Dat kan via een rectificatie.
Rectificatie eisen bij een onrechtmatige publicatie kan via een sommatiebrief of een kort geding bij de voorzieningenrechter, op grond van artikel 6:167 BW. In mijn praktijk zie ik dat een goed geformuleerde brief al regelmatig voldoende is. Maar soms moet de rechter eraan te pas komen, en dan is het zaak dat je goed voorbereid bent.
Wil je een rectificatie afdwingen? Neem contact op of bel 020 675 88 21 voor direct advies.
Wat is een rectificatie?
Een rectificatie is een publieke correctie van een eerder gepubliceerd bericht. Degene die heeft gepubliceerd erkent dat de eerdere berichtgeving onjuist of onzorgvuldig was en publiceert een rechtzetting. De wettelijke grondslag is artikel 6:167 BW.
Wat een rectificatie onderscheidt van een stille aanpassing of verwijdering, is de openlijke erkenning: het bericht klopte niet, en dat wordt publiekelijk gezegd. Het gaat om openlijke erkenning: de publicist geeft toe dat het eerder gepubliceerde bericht niet klopte. Daarmee wordt niet alleen het bericht gecorrigeerd, maar wordt ook jouw naam hersteld bij het publiek dat het oorspronkelijke bericht heeft gezien.
Wanneer kun je rectificatie eisen?
Rectificatie is aan de orde als een publicatie feitelijk onjuist is, of een misleidend beeld schetst doordat essentiële informatie ontbreekt. Het medium doet er niet toe: een podcast, een blogpost, een bericht op Instagram, het valt allemaal onder dezelfde norm. Een onrechtmatig bericht op Instagram of LinkedIn kan net zo goed worden gerectificeerd als een stuk in de Volkskrant. Het medium maakt niet uit. De inhoud wel.
De rechter kijkt naar twee vragen: kloppen de feiten, en leid jij daar schade van?
Een publicatie hoeft overigens niet volledig onwaar te zijn om voor rectificatie in aanmerking te komen. Ook een artikel dat door het weglaten van essentiële context een misleidend beeld schetst, kan grond opleveren. Denk aan een suggestief opgesteld bericht waarbij de lezer een verkeerde conclusie trekt, terwijl de afzonderlijke feiten technisch gezien kloppen.
Meningen vormen een uitzondering. Een zuivere mening kun je niet rectificeren, omdat er geen sprake is van feitelijke onjuistheid. Maar als iemand een feit presenteert als mening, of een mening verpakt als feit, verschuift die grens.
Hoe eis je rectificatie?
De meeste gevallen beginnen niet bij de rechter. Begin bij de bron: neem contact op met de journalist, redactie of websitebeheerder en wijs op de feitelijke onjuistheden. Leg concreet uit wat er niet klopt en wat het juiste verhaal is. Bij duidelijke feitelijke fouten is dit vaak al voldoende. Journalisten en redacties willen doorgaans geen onjuiste informatie online laten staan. Het voordeel van deze route is snelheid en lage kosten, maar als de redactie niet meewerkt, heb je geen juridische stok achter de deur.
Werkt direct contact niet? Dan is de volgende stap een sommatiebrief van een advocaat. Zo’n brief legt uit waarom de publicatie onrechtmatig is en sommeert de publicist om binnen een bepaalde termijn een rectificatie te plaatsen, met als consequentie een kort geding als dat niet gebeurt. Een sommatiebrief van een advocaat heeft een ander gewicht dan een eigen verzoek. Redacties weten dat er een procedure kan volgen. De meeste zaken eindigen hier. Geen zitting, geen vonnis.
Reageert de publicist niet of weigert die te rectificeren? Dan kun je in kort geding rectificatie vorderen bij de voorzieningenrechter. De rechter beoordeelt of de publicatie onrechtmatig is en of rectificatie op zijn plaats is. Wijst de rechter je vordering toe, dan bepaalt het vonnis precies wat er in de rectificatie moet staan, waar die moet worden geplaatst, hoe lang die zichtbaar moet blijven en in welk lettertype. Aan de veroordeling wordt een dwangsom gekoppeld, per dag of per overtreding dat de publicist het vonnis niet naleeft.
Wil je weten welke route in jouw situatie het meest kansrijk is? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Waar moet je op letten bij een rectificatievordering?
Formuleer de tekst van de rectificatie zorgvuldig. De rechter kan je gevorderde tekst aanpassen als die te ver gaat of juist te vaag is. Een te brede vordering wordt eerder afgewezen. Eis concreet en proportioneel.
De rectificatie moet ook op een vergelijkbare plek verschijnen als het oorspronkelijke bericht. Een artikel op de voorpagina rechtvaardigt een even prominente rectificatie. Een bericht op social media vraagt om een rectificatie op datzelfde platform, voor hetzelfde publiek.
En dan nog iets wat ik altijd met cliënten bespreek: wil je eigenlijk wel een rectificatie? Soms trekt een rectificatie opnieuw aandacht naar het oorspronkelijke bericht. In dat geval kan verwijdering effectiever zijn. Wat het juiste middel is, hangt volledig af van je situatie.
Hulp nodig bij het eisen van een rectificatie? Neem contact op met Merel Teunissen voor een vrijblijvend gesprek over je mogelijkheden.
