Distributie overeenkomst: zo verdien je aan je film

Met een distributieovereenkomst leg je vast onder welke voorwaarden een distributeur jouw film mag exploiteren in een of meer landen (territoria). Denk aan vertoning in de bioscoop, op VOD-platforms zoals Netflix of Pathé Thuis, op televisie en via andere kanalen. Het is een van de belangrijkste contracten in de filmketen en een van de ingewikkeldste. De afspraken die je hier maakt bepalen hoeveel je uiteindelijk aan je film verdient.

Wat staat er in een distributieovereenkomst?

Wat regel je zoal in een distributieovereenkomst? In ieder geval het territorium (bijvoorbeeld Nederland, de Benelux of een breder gebied), welke exploitatievormen de distributeur mag uitoefenen (theatrical, VOD, TV, airlines, enzovoort), voor hoe lang, en tegen welke vergoeding - denk aan een voorschot of minimum guarantee en royalty’s. Verder leg je vast welke kosten de distributeur mag aftrekken van de opbrengsten, welke inspanningen hij levert op het gebied van marketing en release, en hoe en wanneer hij rapporteert. Een auditrecht hoort daar ook bij.

Wat producenten nog weleens vergeten: maak ook afspraken over hoe vaak en op welke manier er wordt afgerekend of er cross-collateralization plaatsvindt tussen territoria of exploitatievormen en - niet onbelangrijk - wat er met de rechten gebeurt als de distributeur failliet gaat.

Minimum guarantee versus voorschot

De termen minimum guarantee en voorschot (in het Engels advance) worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt. Meestal bedoelt men dan gewoon een voorschot, maar strikt genomen zit er een wezenlijk verschil tussen.

Een voorschot betaalt de distributeur vooraf aan de producent als voorschot op de royalty’s die hij later verschuldigd zal zijn. Dat voorschot wordt verrekend met die toekomstige royalty’s. Na recoupment van het voorschot en de (ten laste van de producent komende) distributiekosten ontvang je royalty’s over de meeropbrengst.

Van een minimum guarantee is sprake wanneer een distributeur garandeert dat de opbrengsten uit exploitatie van de film over een bepaalde periode tenminste x-euro zullen bedragen. Dit bedrag wordt dan ook meestal niet vooraf, maar op een later tijdstip betaald. Het risico dat de film het minder goed dan verwacht doet is (ook) dan voor rekening van de distributeur. Er is hier wel een groot debiteurenrisico en zo’n constructie wordt door ons dan ook afgeraden.

Als de film al ‘verkocht’ wordt op basis van alleen het script is het voorschot vaak onderdeel van de dekking van de productiekosten.

Flat fee versus royalty’s

Bij een flat fee betaalt de distributeur vooraf een vast bedrag voor de rechten. Hij hoeft daarna niet meer af te rekenen. Een flat fee is meestal lager dan wat je bij een succesvolle release zou kunnen verdienen. Het voordeel: je hebt zekerheid over het bedrag en loopt geen exploitatierisico. Het nadeel: bij een hit profiteer je niet mee.

Bij een royaltystructuur ontvang je een percentage van de netto-opbrengsten. Dat klinkt aantrekkelijk, maar het hangt sterk af van hoe ’netto-opbrengsten’ in het contract zijn gedefinieerd en welke kosten er eerst van de bruto-inkomsten worden afgetrokken.

Distributiekosten (P&A)

Let op de definitie van distributiekosten, ook wel P&A (prints and advertising) genoemd. Distributeurs maken deze kosten voor de release en marketing van je film. Er zijn twee modellen:

1. Off the top - Van de ontvangen opbrengsten worden eerst de gemaakte kosten afgetrokken, daarna wordt het saldo conform de afspraken verdeeld.
   
2. Costs producer’s share - De distributeur brengt op de ontvangen inkomsten eerst zijn commissie of fee in mindering. Op het saldo, dat dan voor de producent is, worden eerst de kosten afgetrokken, daarna wordt het voorschot verrekend en daarna wordt eventueel uitgekeerd.

Het is belangrijk goed te controleren welke kosten wel of niet onder de distributiekosten vallen. Denk aan kosten voor dubbing, ondertiteling, festivalkosten, marketingmateriaal en bioscoopkopieën. Hoe ruimer de definitie, hoe minder er voor jou overblijft.

Sales agents

Voor internationale verkoop werken producenten vaak met een sales agent. De sales agent verkoopt de film per territorium aan lokale distributeurs. Dit levert een patchwork van contracten op dat zorgvuldig beheer vereist.

In de sales agency-overeenkomst worden bepalingen opgenomen over de minimum voorschotten die een sales agent moet zien te bedingen, de kosten die de sales agent in mindering mag brengen, termijnen en natuurlijk afreken- en controlebepalingen. Let er daarbij op dat de sales agent fee en eventuele door de sales agent gemaakte kosten niet dubbelop in mindering worden gebracht op jouw aandeel.

Waar moet je op letten?

In onze praktijk zien we bij distributieovereenkomsten een aantal punten die extra aandacht verdienen:

• Controleer of de termijn en het territorium niet ruimer zijn dan noodzakelijk. Een distributeur die wereldwijde rechten vraagt voor tien jaar, maar alleen in de Benelux actief is, verdient een kritische blik.
• Kijk goed naar holdback-bepalingen. Een holdback bepaalt dat een bepaalde exploitatievorm pas na een afgesproken periode mag starten, bijvoorbeeld VOD pas zes maanden na de bioscooprelease. Dat kan in je voordeel werken, maar ook vertragend.
• Zorg voor duidelijke rapportageverplichtingen. Zonder heldere afspraken over hoe en wanneer de distributeur rapporteert, heb je geen zicht op wat je film opbrengt.
• En vergeet het auditrecht niet: het recht om de boeken van de distributeur te controleren. Dit wordt vaak over het hoofd gezien, maar kan een groot verschil maken.

Klaar om je film te distribueren?

Of je nu je eerste distributiedeal sluit of een bestaand contract wilt laten checken - wij reviewen graag je distributiecontracten. Neem contact op met een van onze filmrecht advocaten Roland Wigman of Merel Teunissen.